O‘ZBEKISTONDA HUNARMANDCHILIK MARKAZLARINING GEOGRAFIYASI VA ULARNING TURIZM RIVOJLANISHIDAGI O‘RNI
Keywords:
Kalit so‘zlar: hunarmandchilik markazlari, hududiy geografiya, hunarmandchilik turizmi, hududlar tipologiyasi, Qoraqalpog‘iston, hunarmandlar soni, turistik oqim.Abstract
Annotatsiya. Maqolada O‘zbekistonda hunarmandchilik markazlarining hududiy joylashuvi va ularning turizm rivojlanishidagi o‘rni nazariy va statistik jihatdan tahlil qilingan. Xorij, MDH, O‘zbekiston hamda Qoraqalpog‘iston tadqiqotlari qiyosiy ko‘rib chiqildi. Rasmiy statistikaga ko‘ra, 2026-yil 1-iyulda mamlakatda 23 163 hunarmand qayd etilgan; ularning 52,2 foizi eng yirik beshta hududda to‘plangan, eng ko‘p (Toshkent shahri, 2 987) va eng kam (Navoiy viloyati, 452) hudud o‘rtasidagi farq 6,6 baravarni tashkil etadi. Qoraqalpog‘istonda hunarmandlar soni 2025-yil 1-oktabrdan 2026-yil 1-iyulgacha 981 dan 1 121 gacha (+14,3%) oshgan, biroq respublikaning milliy ulushi 4,8 foiz bo‘lib, aholi ulushidan (5,4%) past. 2025-yilda respublikaga 405 800 xorijiy turist kelgan, ya’ni bitta hunarmandga taxminan 414 turist to‘g‘ri keladi. Tahlil asosida hunarmandchilik hududlarini besh guruhga ajratuvchi tipologiya va turizm uchun takliflar ishlab chiqildi.
References
1. Xushnazarova M. Qoraqalpog‘iston Respublikasi turizm sohasini rivojlantirishda hunarmandlarning o‘rni // Fundamental tadqiqotlar jurnali. – 2024. – Vol. 2, №3. – B. 111–116. – DOI: 10.5281/zenodo.11303866.
2. Abdullaev A., Jumageldiev N., Abdullaeva A., Erimbetov E. O‘zbekistonda turizmni rivojlantirishda etnografiya, urf-odatlar va an’analarning tutgan o‘rni // Ilim hám jámiyet. – Nukus, 2023. – №2. – B. 49 dan boshlab.
3. Турениязова Д.Қ., Аметов А.К. Туризм тараўының бүгинги күндеги әҳмийети // Ilim hám jámiyet. – Nukus, 2025. – №4. – B. 61–63.
4. Yoqubjonov S. O‘zbekiston hunarmandchiligi: rivojlanishi va xalqaro maydonda bugungi o‘rni // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – Vol. 31, №6. – B. 116.
5. Ergasheva A.F., Toirova A.M., Juraeva G.A. National handicrafts and tourism // Voprosy nauki i obrazovaniya. – 2020. – №9 (93). – P. 23–26.
6. Седых И.А. Рынок народно-художественных промыслов-2021. – Москва: НИУ ВШЭ, Центр развития, 2021.
7. Oentoro K., Sunarya Y.Y., Nugraha A., Ihsan M. Developing craft communities in tourism villages: a systematic review of challenges and opportunities // African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure. – 2026. – Vol. 15, No. 1. – P. 57–67. – DOI: 10.46222/ajhtl.19770720.717.
8. Rasmiy statistika: O‘zbekiston Milliy statistika qo‘mitasi (stat.uz) press-relizlari “Qaysi hududda hunarmandlar soni ko‘p” (2025-yil 1-oktabr; 2026-yil 1-iyul) va “Hududlar kesimida doimiy aholi soni” (2025-yil 1-iyul); Qoraqalpog‘iston turizm portali (karakalpakstan.travel), 2024 va 2025-yil yakunlari; Eurasia.travel, “Crafts and Shopping Tourism in Uzbekistan”. – Murojaat: 25.10.2026.
