SHAHAR EKOTIZIMIDA BIO- XILMA XILLIK
Keywords:
Kalit so’zlar: Shahar ekotizimi, bio-xilma-xillik, urbanizatsiya, yashil infratuzilma, yashil karidorlar, issiqlik oroli effekti, ekologik barqarorlik, tuproq degradatsiyasi, mahalliy flora va fauna.Abstract
Ushbu maqolada jadal urbanizatsiya sharoitida shahar ekotizimlarida bio-xilma-xillikni saqlash, muhofaza qilish va ekologik muvozanatni qayta tiklash masalalari keng koʻlamda tahlil qilinadi. Shaharlarning kengayishi natijasida tabiiy yashash muhitining fragmentatsiyaga uchrashi, tuproq degradatsiyasi, havoning ifloslanishi hamda "issiqlik oroli" effekti kabi muammolarning flora va fauna vakillariga koʻrsatadigan salbiy ta'siri ilmiy nuqtai nazardan koʻrib chiqilgan. Tadqiqotda yashil infratuzilmani rivojlantirish, yashil karidorlar barpo etish, mahalliy (endemik) va qurgʻoqchilikka chidamli oʻsimlik turlaridan foydalanish hamda aqlli shahar planirovkasi orqali barqaror ekologik muhit yaratishning amaliy usullari va strategiyalari taklif etiladi.
References
McPhearson, T., Pickett, S. T., Grimm, N. B., Niemelä, J., Alberti, M., Elmqvist, T., ... & Tidball, K. G. (2016). Advancing urban ecology: toward a science of cities. BioScience, 66(3), 198-212.
Elmqvist, T., Fragkias, M., Goodness, J., Güneralp, B., Marcotullio, P. J., McDonald, R. I., ... & Wilkinson, C. (Eds.). (2013). Urbanization, biodiversity and ecosystem services: challenges and opportunities. Springer Nature.
Beatley, T. (2016). Handbook of Biophilic City Planning & Design. Island Press.
Forman, R. T. (2014). Urban ecology: science of cities. Cambridge University Press.
Niemelä, J. (Ed.). (2011). Urban ecology: patterns, processes, and applications. Oxford University Press.
Alvey, A. A. (2006). Promoting and preserving biodiversity in the urban forest. Urban Forestry & Urban Greening, 5(4), 195-201.