SAUDIYA ARABISTONIDA HOKIMIYAT ICHIDAGI KUCHLAR MUVOZANATI: FAHD, ABDULLOH VA SUDAYRIY GURUHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Saudiya Arabistoni, Fahd ibn Abdulaziz, Abdulloh ibn Abdulaziz, Sudayriy guruhi, qirollik oilasi, siyosiy hokimiyat, sulolaviy munosabatlar, siyosiy vorislik, kuchlar muvozanati.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada Saudiya Arabistonida hokimiyatning qirollik oilasi doirasida taqsimlanishi va ichki siyosiy kuchlar muvozanati Fahd ibn Abdulaziz, Abdulloh ibn Abdulaziz hamda Sudayriy guruhi faoliyati misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda Saudiya Arabistoni siyosiy tizimining tarixiy shakllanishi, monarxiya institutining o‘rni, sulolaviy munosabatlar va davlat boshqaruvidagi yuqori lavozimlarning taqsimlanishi yoritiladi. Fahd hukmronligi davrida davlat institutlari va xavfsizlik tuzilmalarining siyosiy ahamiyati, Abdullohning valiahd shahzoda va qirol sifatidagi mavqei hamda Sudayriy guruhiga mansub shahzodalarning davlat boshqaruvidagi ishtiroki o‘zaro bog‘liqlikda o‘rganiladi. Shuningdek, mudofaa, ichki xavfsizlik va Milliy gvardiya kabi muhim tuzilmalar ustidan nazoratning hokimiyat muvozanatiga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda tarixiy-tavsifiy va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanilib, sulolaviy aloqalar, institutsional vakolatlar va siyosiy vorislik jarayonlari asosiy tahlil mezonlari sifatida belgilanadi. Sudayriy guruhi yagona va mutlaq birlashgan siyosiy kuch sifatida emas, balki qirollik oilasi ichidagi qarindoshlik aloqalari va davlat lavozimlari orqali ta’sir ko‘rsatgan sulolaviy tarmoq sifatida baholanadi. Maqola Saudiya Arabistonida hokimiyatning amaliy taqsimlanishi, siyosiy murosa va ichki muvozanat mexanizmlarini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
References
1. Hertog, S. (2010). Princes, Brokers, and Bureaucrats: Oil and the State in Saudi Arabia. Ithaca: Cornell University Press.
2. Al-Rasheed, M. (2010). A History of Saudi Arabia. 2nd ed. Cambridge: Cambridge University Press.
3. Commins, D. (2006). The Wahhabi Mission and Saudi Arabia. London: I.B. Tauris.
4. Al-Rasheed, M. (2007). Contesting the Saudi State: Islamic Voices from a New Generation. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Al-Rasheed, M. (Ed.). (2008). Kingdom without Borders: Saudi Arabia’s Political, Religious, and Media Frontiers. New York: Columbia University Press.
6. Kostiner, J. (1993). The Making of Saudi Arabia, 1916–1936: From Chieftaincy to Monarchical State. Oxford: Oxford University Press.
7. Abir, M. (1988). Saudi Arabia: Government, Society, and the Gulf Crisis. London: Routledge.
8. Vassiliev, A. (1998). The History of Saudi Arabia. London: Saqi Books.
9. Wynbrandt, J. (2004). A Brief History of Saudi Arabia. New York: Facts On File.
10. Lacey, R. (1981). The Kingdom. New York: Harcourt Brace Jovanovich.
11. Lacey, R. (2009). Inside the Kingdom: Kings, Clerics, Modernists, Terrorists, and the Struggle for Saudi Arabia. New York: Viking.
12. Rundell, D. (2020). Vision or Mirage: Saudi Arabia at the Crossroads. London: I.B. Tauris.
13. Jones, T. C. (2010). Desert Kingdom: How Oil and Water Forged Modern Saudi Arabia. Cambridge, MA: Harvard University Press.
14. Gause, F. G. III. (1994). Oil Monarchies: Domestic and Security Challenges in the Arab Gulf States. New York: Council on Foreign Relations Press.
15. Crystal, J. (1990). Oil and Politics in the Gulf: Rulers and Merchants in Kuwait and Qatar. Cambridge: Cambridge University Press.
16. Dekmejian, R. H. (1995). Islam in Revolution: Fundamentalism in the Arab World. 2nd ed. Syracuse: Syracuse University Press.
17. Ochsenwald, W. (1984). Religion, Society, and the State in Arabia: The Hijaz under Ottoman Control, 1840–1908. Columbus: Ohio State University Press.
18. Cordesman, A. H. (2003). Saudi Arabia Enters the Twenty-First Century. Westport, CT: Praeger.
19. Al-Rasheed, M. (2018). Salman’s Legacy: The Dilemmas of a New Era in Saudi Arabia. London: Hurst.
20. Saudi Arabia. (1992). Basic Law of Governance. Royal Order No. A/90, 1 March 1992.
21. U.S. Department of State. (2005). Background Note: Saudi Arabia. Washington, DC: U.S. Department of State.