MAHALLIY XOMASHYOLAR ASOSIDA KOMPOZITSIYALI SORBENTLAR OLISH SHAROITLARINI MAQBULLASHTIRISH VA ULARNING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARINI TADQIQ ETISH

Authors

  • Majidova Nargiza Qahramonovna Author
  • Hakimova Nodira Xayrilloyevna Author
  • Azimova Fotima Aslon qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: mahalliy xomashyo, kompozitsiyali sorbent, biochar, bentonit, g‘ovaklik, sirt kimyosi, termik ishlov, sorbsiya, maqbullashtirish.

Abstract

Annotatsiya: Mahalliy mineral va o‘simlik xomashyolaridan kompozitsiyali sorbent olishda materialning yutish qobiliyati uning g‘ovakligi, sirt kimyosi va suvdagi barqarorligiga birgalikda bog‘liq. Ushbu maqolada biochar va bentonit asosidagi kompozitsiyalarni tayyorlashga oid birlamchi tadqiqotlar qiyosiy tahlil qilindi. Tahlilda xomashyoni tayyorlash, termik ishlov, komponentlar nisbati, kimyoviy modifikatsiya hamda instrumental tavsiflash o‘rtasidagi aloqalar ko‘rib chiqildi. Natijalar yagona sorbsiya sig‘imi bo‘yicha tartiblash o‘rniga materialni sirt xususiyatlari, ion almashinish qobiliyati, faol markazlar mavjudligi va texnologik yaroqlilik mezonlari bilan baholash zarurligini ko‘rsatdi. Biochar va mineral komponentlarni birlashtirishning samarasi tayyor kompozitsiyani alohida komponentlar hamda mexanik aralashma bilan bir xil sharoitda solishtirish orqali tekshirilishi kerak. Mahalliy resurslarga mos tadqiqot uchun tarkibni tanlash, namunalarni tavsiflash, tajriba rejasini tuzish va ko‘p mezonli maqbullashtirish tartibi ishlab chiqildi. Taklif etilgan yondashuv sorbent tuzilishi bilan oqava suvni tozalashdagi xususiyatlari o‘rtasida tekshiriladigan bog‘lanish o‘rnatishga xizmat qiladi. Tahliliy xulosalar mahalliy namunalarning o‘lchangan ko‘rsatkichlari bilan tasdiqlanishi lozim.

References

1. Yao Y., Gao B., Fang J. va boshq. Characterization and environmental applications of clay–biochar composites. Chemical Engineering Journal. 2014;242. https://doi.org/10.1016/j.cej.2013.12.062

2. Jing Y., Cao Y., Yang Q., Wang X. Removal of Cd(II) from aqueous solution by clay-biochar composite prepared from Alternanthera philoxeroides and bentonite. BioResources. 2020;15(1):598–615. https://bioresources.cnr.ncsu.edu/resources/removal-of-cdii-from-aqueous-solution-by-clay-biochar-composite-prepared-from-alternanthera-philoxeroides-and-bentonite/

3. Bai Y., Hong J. Preparation of a Novel Millet Straw Biochar-Bentonite Composite and Its Adsorption Property of Hg2+ in Aqueous Solution. Materials. 2021;14(5):1117. https://doi.org/10.3390/ma14051117

4. Thommes M., Kaneko K., Neimark A. V. va boshq. Physisorption of gases, with special reference to the evaluation of surface area and pore size distribution. IUPAC Technical Report. Pure and Applied Chemistry. 2015;87(9–10):1051–1069. https://doi.org/10.1515/pac-2014-1117

5. Banik C., Lawrinenko M., Bakshi S., Laird D. A. Impact of Pyrolysis Temperature and Feedstock on Surface Charge and Functional Group Chemistry of Biochars. Journal of Environmental Quality. 2018;47(3):452–461. https://doi.org/10.2134/jeq2017.11.0432

6. Liu S.-Z. va boshq. Magnetized bentonite modified rice straw biochar: Qualitative and quantitative analysis of Cd(II) adsorption mechanism. Chemosphere. 2024;359:142262. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2024.142262

7. Wang Y. va boshq. Enhanced Removal of Heavy Metals from Water by Hydrous Ferric Oxide-Modified Biochar. ACS Omega. 2020. https://doi.org/10.1021/acsomega.0c03893

Published

2026-10-09

How to Cite

Majidova Nargiza Qahramonovna, Hakimova Nodira Xayrilloyevna, & Azimova Fotima Aslon qizi. (2026). MAHALLIY XOMASHYOLAR ASOSIDA KOMPOZITSIYALI SORBENTLAR OLISH SHAROITLARINI MAQBULLASHTIRISH VA ULARNING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARINI TADQIQ ETISH. TADQIQOTLAR, 95(2), 261-270. https://alpharesearchs.com/index.php/tad/article/view/5110