HARBIY XIZMATDA KASBIY MOSLASHUV: PSIXOLOGIK MOHIYATI, ILMIY YONDASHUVLAR VA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR Yangi harbiy xizmatchi nega ba’zan “sinadi”, ba’zan esa “ildiz otadi”?

Authors

  • Abduvaliyev Bekzod Kudratovich Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: kasbiy moslashuv, harbiy xizmatchi, dezadaptatsiya, stressga bardoshlilik, psixologik omillar, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash.

Abstract

Annotatsiya. Maqolada harbiy xizmatchilar kasbiy moslashuvining psixologik mohiyati nazariy jihatdan tahlil qilingan. Moslashuvni tushuntiruvchi biologik, shaxs va muhit muvofiqligi, stress va kopinglik hamda ijtimoiy-psixologik yondashuvlar qiyosiy ko‘rib chiqilib, ularning harbiy xizmat sharoiti uchun ahamiyati asoslangan. Harbiy faoliyatning o‘ziga xos xususiyatlari hamda moslashuvga ta’sir etuvchi shaxsiy, ijtimoiy va tashkiliy omillar tizimlashtirilgan. Maqola xulosalaridan komandirlar va harbiy psixologlar amaliy tavsiyalar ishlab chiqishda foydalanishi mumkin.

References

1. Налчаджян А.А. Социально-психологическая адаптация личности (формы, механизмы и стратегии). – Ереван: Изд-во АН Арм. ССР, 1988.

2. Реан А.А., Кудашев А.Р., Баранов А.А. Психология адаптации личности. – СПб.: Прайм-Еврознак, 2008.

3. Piaget J. The Origins of Intelligence in Children. – New York: International Universities Press, 1952.

4. Selye H. The Stress of Life. – New York: McGraw-Hill, 1956.

5. Lazarus R.S., Folkman S. Stress, Appraisal, and Coping. – New York: Springer, 1984.

6. Dawis R.V., Lofquist L.H. A Psychological Theory of Work Adjustment. – Minneapolis: University of Minnesota Press, 1984.

7. Holland J.L. Making Vocational Choices: A Theory of Vocational Personalities and Work Environments. – 3rd ed. – Odessa, FL: Psychological Assessment Resources, 1997.

8. Super D.E. The Psychology of Careers. – New York: Harper & Row, 1957.

9. Климов Е.А. Психология профессионального самоопределения. – Ростов-на-Дону: Феникс, 1996.

10. Зеер Э.Ф. Психология профессий. – М.: Академический проект, 2003.

11. Grinker R.R., Spiegel J.P. Men Under Stress. – Philadelphia: Blakiston, 1945.

12. Hobfoll S.E. Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress // American Psychologist. – 1989. – Vol. 44, No. 3. – P. 513–524.

13. Kobasa S.C. Stressful life events, personality, and health: An inquiry into hardiness // Journal of Personality and Social Psychology. – 1979. – Vol. 37, No. 1. – P. 1–11.

14. Bandura A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. – New York: W.H. Freeman, 1997.

15. Siebold G.L. The essence of military group cohesion // Armed Forces & Society. – 2007. – Vol. 33, No. 2. – P. 286–295.

16. Maslach C., Jackson S.E. The measurement of experienced burnout // Journal of Occupational Behaviour. – 1981. – Vol. 2, No. 2. – P. 99–113.

Published

2026-10-08

How to Cite

Abduvaliyev Bekzod Kudratovich. (2026). HARBIY XIZMATDA KASBIY MOSLASHUV: PSIXOLOGIK MOHIYATI, ILMIY YONDASHUVLAR VA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR Yangi harbiy xizmatchi nega ba’zan “sinadi”, ba’zan esa “ildiz otadi”?. TADQIQOTLAR, 95(2), 62-68. https://alpharesearchs.com/index.php/tad/article/view/5055