AHOLI ORASIDA ICHAK GELMINTOZLARINI PROFILAKTIKA QILISHDA SANITARIYA-GIGIENA TADBIRLARINING AHAMIYATI
Keywords:
Kalit so‘zlar: ichak gelmintozlari, askaridoz, enterobioz, sanitariya-gigiyena, profilaktik tibbiyot, oziq-ovqat xavfsizligi, ichimlik suvi, JSST (WHO), epidemiologiya, bolalar gigiyenasi.Abstract
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqola aholi o‘rtasida ichak gelmintozlari (xususan, askaridoz, enterobioz va boshqa parazitar infeksiyalar) tarqalishining oldini olishda sanitariya-gigiyena va epidemiologik profilaktika tadbirlarining samarasini har tomonlama tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot davomida parazitlarning yuqish yo‘llari, xavf omillari, ichimlik suvi hamda oziq-ovqat xavfsizligi, shuningdek, maktab va maktabgacha yoshdagi bolalar o‘rtasida gigiyena ko‘nikmalarining shakllanganlik darajasi o‘rganildi. IMRaD (Introduction, Materials and Methods, Results, Discussion) xalqaro standarti asosida tayyorlangan ushbu ishda profilaktik tibbiyotning, sanitariya-ma’rifiy ishlarning hamda zamonaviy profilaktika choralarining infeksiya o‘choqlarini kamaytirishdagi o‘rni ilmiy asoslab berilgan.
References
1. Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti (JSST / WHO). Preventing and controlling soil-transmitted helminthiasis through environmental sanitation and hygiene education. WHO Guidelines, Geneva, 2023.
2. Abdukarimov, A. A., & Raximov, B. S. (2022). Bolalar o‘rtasida ichak gelmintozlarining epidemiologik xususiyatlari va profilaktikasi. Tibbiyot va Sanitariya Jurnali, 4(2), 45-52.
3. World Health Organization. (2024). Deworming in children and adolescent girls: WHO recommendations on public health interventions. Geneva: World Health Organization.
4. Karimov, Sh. I., & Ismoilov, M. T. (2021). Gelmintozlar va ularning inson organizmiga salbiy ta’siri. Toshkent: "Tibbiyot" nashriyoti, 112-128-b.
5. Bethony, J., Brooker, S., Albonico, M., Geiger, S. M., Loukas, A., Diemert, D., & Hotez, P. J. (2006). Soil-transmitted helminth infections: ascariasis, trichuriasis, and hookworm. The Lancet, 367(9521), 1521-1532.
6. Dushanov, U. O., & Axmedov, N. K. (2023). Maktab yoshidagi bolalarda enterobioz va askaridoz profilaktikasida sanitariya-gigiyena tadbirlarining samadorligi. Epidemiologiya va Infeksion Kasalliklar Jurnali, 1(3), 18-24.
7. Hotez, P. J., & Brindley, P. J. (2020). Neglected Tropical Diseases and Intestinal Helminths in Public Health. Clinical Microbiology Reviews, 33(4), e00045-19.
8. Yuldashev, K. T. (2025). Kompleksnyy podkhod k profilaktike gel'mintozov v shkol'nykh uchrezhdeniyakh. Gigiyena i Sanitariya, 104(3), 67-73.