OSHQOZON-ICHAK TIZIMI FUNKSIONAL BUZILISHLARI PSIXOSOMATIKASI: EMOTSIONAL HOLAT VA MIYA-ICHAK O‘QI BOG‘LIQLIGI

Authors

  • Nodira Amirova Shamshiyevna Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: oshqozon-ichak tizimi, funksional buzilishlar, psixosomatika, emotsional holat, miya-ichak o‘qi, ichak mikrobiotasi, stress, o‘zbekiston

Abstract

Annotatsiya.  Ushbu maqolada Oshqozon-ichak tizimi  funksional buzilishlari global miqyosda keng tarqalgan muammo bo‘lib, aholining sezilarli qismini qamrab oladi va ularning hayot sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Miya-ichak o‘qi konsepsiyasi psixoemotsional holat, stress va ruhiy buzilishlar OIT funksiyasiga bevosita ta’sir ko‘rsatib, funksional oshqozon-ichak buzilishlari  patogenezida muhim rol o‘ynashini ko‘rsatadi. Shuningdek, emotsional holat va miya-ichak o‘qi o‘rtasidagi murakkab bog‘liqlik FOGIB patogenezida markaziy ahamiyatga ega ekanligi, O‘zbekistonda diagnostika va davolashda psixologik yondashuvlarni integratsiyalash zarurligi haqida malumotlar berilgan.

References

Inoyatov A.A., Inoyatov Sh.A., Inoyatova M.A. Oshqozon-ichak trakti funksional buzilishlari patogenezida psixoemotsional omillarning o‘rni. // Tibbiyotda yangi kun. – 2021. – №3(35). – B. 101-105. – https://cyberleninka.ru/article/n/oshqozon-ichak-trakti-funktsional-buzilishlari-patogenezida-psixoemotsional-omillarning-o-rni

2. Karimov M.M., Alimova N.A. Surunkali gastrit va oshqozon yara kasalligi bor bemorlarda psixoemotsional buzilishlarning klinik xususiyatlari. // O‘zbekiston tibbiyot jurnali. – 2022. –№1. – B. 89-93. – https://uzmedjournal.uz/ru/article/surunkali-gastrit-va-oshqozon-yara-kasalligi-bor-bemorlarda-psixoemotsional-buzilishlarning-klinik-xususiyatlari/

3. Xolmatova G.K., Xolmatova D.A. Ichak mikrobiotasi va miya-ichak o‘qi o‘rtasidagi bog‘liqlikning zamonaviy jihatlari. // Biologiya va tibbiyot muammolari. – 2023. – №2(147). – B. 187-191. – https://uzjournals.edu.uz/smadum/vol2023/iss2/30/

4. Saidov S.S., Xudoyberdiyeva Z.A. Funksional dispepsiya bilan og‘rigan bemorlarda tashvish va depressiv buzilishlarning tarqalishi. // Tibbiyotda yangi kun. – 2022. – №4(40). – B. 112-116. – https://cyberleninka.ru/article/n/funktsional-dispepsiya-bilan-og-rigan-bemorlarda-tashvish-va-depressiv-buzilishlarning-tarqalishi

5. Abdullayeva D.A., Nazarova N.N. Stress va oshqozon-ichak trakti kasalliklari: zamonaviy qarashlar. // Toshkent tibbiyot akademiyasi axborotnomasi. – 2021. – №2. – B. 150-154. – https://uzjournals.edu.uz/tma/vol2021/iss2/27/

6. Axmedov R.M., Axmedova D.R. Ichakning yallig‘lanish kasalliklarida psixologik omillarning ahamiyati. // O‘zbekiston tibbiyot jurnali. – 2023. – №3. – B. 78-82. – https://uzmedjournal.uz/ru/article/ichakning-yallig-lanish-kasalliklarida-psixologik-omillarning-ahamiyati/

7. Mirzayeva M.A., Qodirov S.A. Oshqozon-ichak tizimi funksional buzilishlarida psixoterapiyaning samaradorligi. // Samarqand Davlat Tibbiyot Universiteti ilmiy jurnali. – 2022. – №5. – B. 210-214. – https://uzjournals.edu.uz/smadum/vol2022/iss5/35/

8. Xolmatova N.B., Bobojonova Z.B. Bolalardagi funksional qorin og‘rig‘i sindromida psixoemotsional holatning o‘rni. // Pediatriya. – 2021. – №4. – B. 98-102. – https://uzjournals.edu.uz/tma/vol2021/iss4/20/

9. Enck P., Aziz Q., Elsenbruch G., et al. Functional gastrointestinal disorders: a psychoneurogastroenterological perspective. // Neurogastroenterology & Motility. – 2020. – Vol. 32, №1. – e13762. – https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/nmo.13762

10. Chang L., Heitkemper M., Sperber A.D., et al. The Gut-Brain Axis in Functional Gastrointestinal Disorders: A Review of Current Understanding and Future Directions. // Clinical Gastroenterology and Hepatology. – 2021. – Vol. 19, №1. – P. 1-10. – https://www.cghjournal.org/article/S1542-3565(20)30805-3/fulltext

11. Singh A.P.V.K., Singh P.K., Singh S.K. Psychological Stress and Functional Gastrointestinal Disorders: A Review. // Journal of Clinical and Diagnostic Research. – 2021. – Vol. 15, №7. – P. OE01-OE05. – https://www.jcdr.net/article_fulltext.asp?id=15077

Published

2026-10-08

How to Cite

Nodira Amirova Shamshiyevna. (2026). OSHQOZON-ICHAK TIZIMI FUNKSIONAL BUZILISHLARI PSIXOSOMATIKASI: EMOTSIONAL HOLAT VA MIYA-ICHAK O‘QI BOG‘LIQLIGI. TADQIQOTLAR, 95(1), 421-428. https://alpharesearchs.com/index.php/tad/article/view/5035