TUBERKULYOZNING DESTRUKTIV SHAKLLARI – KAVERNALI, FIBROZ-KAVERNALI TUBERKULYOZNING KLINIK SIMPTOMATOLOGIYASI VA TEKSHIRISH USULLARI, KECHISHI, ASORATI VA OQIBATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: tuberkulyoz, destruktiv shakllar, kavernali tuberkulyoz, fibroz-kavernali tuberkulyoz, kaverna, klinik simptomatologiya, komputer tomografiyasi, bakteriya ajratish, o‘pka qon ketishi, asoratlar.Abstract
Anotatsiya: Ushbu maqolada o‘pka tuberkulyozining destruktiv shakllari — kavernali va fibroz-kavernali tuberkulyozning klinik simptomatologiyasi, zamonaviy tashxislash va tekshirish usullari, kasallikning kechish xususiyatlari, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan asoratlari hamda oqibatlari (prognozi) yoritilgan. Destruktiv jarayonlarning patogenetik mexanizmlari, kaziozli nekroz va kaverna shakllanishining o‘ziga xosliklari, shuningdek, fibroz o‘zgarishlarning a’zolar va tizimlar faoliyatiga ta’siri tahlil qilingan. Maqolada klinik, rentgenologik (KTL), mikrobiologik va laboratoriya usullarining diagnostik qiymati hamda xavfli asoratlarning (o‘pka qon ketishi, pnevmotoraks, surunkali o‘pka-yurak yetishmovchiligi) oldini olish masalalari ko‘rib chiqilgan.
References
1. World Health Organization. (2022). WHO operational handbook on tuberculosis. Module 4: treatment - drug-susceptible tuberculosis treatment. World Health Organization. Geneva.
2. World Health Organization. (2023). Global Tuberculosis Report 2023. World Health Organization. Geneva.
3. Mugali, M., & Dheda, K. (2021). Cavitary Tuberculosis: Pathophysiology, Clinical Presentation, and Management Strategies. The Lancet Respiratory Medicine, 9(7), 754–768.
4. Tillaev, A. K., & Islamov, Sh. M. (2020). Features of clinical course and diagnostics of cavernous and fibro-cavernous pulmonary tuberculosis in adult patients. Central Asian Journal of Medicine, 2020(3), 45–52.
5. Dheda, K., Gumbo, T., Maartens, G., et al. (2019). The epidemiology, pathogenesis, transmission, diagnosis, and management of multidrug-resistant, extensively drug-resistant, and incurable tuberculosis. The Lancet Respiratory Medicine, 7(8), 620–636.
6. Murodov, A. A., & Qodirov, R. S. (2021). Ftiziatriya va pulmonologiya: O‘quv qo‘llanma. Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi nashriyoti, 112–128.
7. Nathanson, C. M., & Lawn, S. D. (2022). Pulmonary cavitation in tuberculosis: Diagnostic imaging, computed tomography findings, and prognostic implications. European Respiratory Journal, 59(4), 2101205.
8. Siddikov, O. A., & Alimov, U. R. (2022). Khirurgicheskoe lechenie destruktivnykh form tuberkuleza legkikh v sovremennykh usloviyakh [Surgical treatment of destructive forms of pulmonary tuberculosis in modern conditions]. Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Axborotnomasi, (2), 88–93.
9. Fox, W., Ellard, G. A., & Mitchison, D. A. (2018). Studies on the treatment of cavernous tuberculosis and the role of short-course chemotherapy. International Journal of Tuberculosis and Lung Disease, 22(10), 1112–1124.
10. Parpieva, N. N., Belotserkovets, V. G., & Tillashaykhov, M. N. (2021). O‘pka destruktiv tuberkulyozining asoratlari va ularni bartaraf etish usullari. Respublika Ixtisoslashtirilgan Ftiziatriya va Pulmonologiya Ilmiy-Amaliy Tibbiyot Markazi Uslubiy Qo‘llanmasi. Toshkent.