QORIN BO‘SHLIG‘I A’ZOLARINING O‘TKIR XIRURGIK KASALLIKLARIDA DIAGNOSTIK TAKTIKA VA DAVOLASH YONDASHUVLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: qorin bo‘shlig‘i, o‘tkir xirurgik kasalliklar, shoshilinch xirurgiya, differensial diagnostika, peritonit, o‘tkir appenditsit, o‘tkir xoletsistit, o‘tkir pankreatit, ichak tutilishi, kompyuter tomografiyasi, laparoskopiya, operativ davolashAbstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada qorin bo‘shlig‘i a’zolarining o‘tkir xirurgik kasalliklarida zamonaviy diagnostik taktika va davolash yondashuvlari tahlil qilingan. O‘tkir appenditsit, o‘tkir xoletsistit, o‘tkir pankreatit, mexanik va strangulyatsion ichak tutilishi, me’da va o‘n ikki barmoq ichak yarasining perforatsiyasi hamda peritonit kabi shoshilinch xirurgik patologiyalarda klinik, laborator va instrumental diagnostikaning o‘rni yoritilgan. Tashxis qo‘yishda anamnez va fizik tekshiruv ma’lumotlarini laborator ko‘rsatkichlar, ultratovush tekshiruvi va kompyuter tomografiyasi natijalari bilan kompleks baholashning ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Kasallikning og‘irlik darajasi, asoratlarning mavjudligi, gemodinamik barqarorlik va organ disfunksiyasini hisobga olgan holda konservativ hamda operativ davolash taktikasini tanlash mezonlari ko‘rib chiqilgan. Laparoskopik va ochiq xirurgik usullarning klinik holatga qarab qo‘llanilishi, shuningdek, perioperativ antibakterial va infuzion terapiyaning asosiy tamoyillari bayon etilgan. O‘tkir xirurgik kasalliklarda erta tashxis qo‘yish, jarrohlik aralashuviga ko‘rsatmalarni o‘z vaqtida aniqlash va individual davolash taktikasini tanlash davolash samaradorligini oshirish hamda asoratlar xavfini kamaytirishning muhim omillari hisoblanadi.
References
1. Abidov O‘.O. Keksa aholi¬da o‘tkir appenditsit: klinik xususiyatlari, diagnostikasi va davolash usullari // Tadqiqotlar. – 2025. – №4. – B. 135–145.
2. Babadjanov B. Umumiy xirurgiya. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2016. – 512 b.
3. Karimov Sh.I. Xirurgik kasalliklar. – Toshkent: Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2011. – 488 b.
4. Karimov Sh.I. Xirurgik kasalliklar. – Toshkent, 2010. – 591 b.
5. Oripov O‘.O., Karimov Sh.N. Umumiy xirurgiya. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2008. – 524 b.
6. Toshmatov O.A. Apenditsit kasalligi haqida siz bilgan va bilmagan ma’lumotlar // Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy ta’limning o‘rni. – 2025. – 7-jild, №1. – B. 91–96.
7. Turg‘unova D., Ezozkhanova S. Acute appendicitis: diagnosis and surgical treatment // Journal of Multidisciplinary Sciences and Innovations. – 2025. – Vol. 1, №5. – P. 267–270.
8. Xodjimatov G.M. O‘tkir xolesistit, mexanik sariqlik va o‘tkir pankreatit. – Toshkent, 2024. – monografiya.
9. Ерюхин И.А., Гельфанд Б.Р., Шляпников С.А. Хирургические инфекции: руководство. – Санкт-Петербург: Питер, 2003. – 864 с.
10. Кузин М.И. Хирургические болезни / под ред. М.И. Кузина. – 3-е изд., перераб. и доп. – Москва: Медицина, 2002. – 784 с.
11. Савельев В.С. 50 лекций по хирургии. – Москва, 2004.
12. Di Saverio S., Podda M., De Simone B., et al. Diagnosis and treatment of acute appendicitis: 2020 update of the WSES Jerusalem guidelines // World Journal of Emergency Surgery. – 2020. – Vol. 15, №1. – Article 27. – P. 1–42. DOI: 10.1186/s13017-020-00306-3.
