QORIN BO‘SHLIG‘I JARROHLIGIDA UMUMIY ANESTEZIYA O‘TKAZILGAN BEMORLARDA NAFAS TIZIMI BILAN BOG‘LIQ PERIOPERATSION O‘ZGARISHLAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: Umumiy anesteziya, qorin bo‘shlig‘i jarrohligi, nafas tizimi, perioperatsion davr, gipoksemiya, atelektaz, nafas yetishmovchiligi, mexanik ventilyatsiya, o‘pka ventilyatsiyasi, arterial qon gazlari, periferik qonning kislorod bilan to‘yinganligi.Abstract
Annotatsiya. Maqolada qorin bo‘shlig‘i jarrohligi sharoitida umumiy anesteziya o‘tkazilgan bemorlarda perioperatsion davrda nafas tizimida yuzaga keladigan funksional o‘zgarishlar tahlil qilingan. Umumiy anesteziya, mexanik ventilyatsiya, mushak relaksatsiyasi, jarrohlik manipulyatsiyasi va qorin bo‘shlig‘i ichki bosimining ortishi natijasida o‘pkaning ventilyatsion-perfuzion munosabatlari, funksional qoldiq sig‘imi va nafas mexanikasida yuzaga keladigan o‘zgarishlarga alohida e’tibor qaratilgan. Operatsiyadan keyingi gipoksemiya, atelektaz, bronxial sekretning to‘planishi va nafas yetishmovchiligi rivojlanish xavfini oshiruvchi perioperatsion omillar ko‘rib chiqilgan. Nafas tizimi holatini baholashda periferik qonning kislorod bilan to‘yinganligi, nafas chiqarish oxiridagi karbonat angidrid miqdori, nafas olish soni va arterial qon gazlari ko‘rsatkichlarining ahamiyati yoritilgan. Erta ekstubatsiya, adekvat og‘riqsizlantirish, o‘pka ventilyatsiyasini himoyalovchi rejimlardan foydalanish va operatsiyadan keyingi nafas monitoringining asoratlarni kamaytirishdagi o‘rni asoslangan.
References
1. Abdullayev A.A. Anesteziologiya va reanimatologiya. Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2018.
2. Asqarov A.A. Umumiy jarrohlik. Toshkent: O‘zbekiston, 2019.
3. Mavlyanov F.Sh. Anesteziologiya va reanimatologiya asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
4. Raximov S.A. Klinik anesteziologiya. Toshkent: Tafakkur bo‘stoni, 2018.
5. Yuldashev I.R. Jarrohlik kasalliklari va intensiv terapiya. Toshkent: Ibn Sino, 2017.
6. Karimov Sh.I. Xirurgik kasalliklar. Toshkent: O‘zbekiston, 2019.
7. Ismoilov S.I. Reanimatologiya va intensiv terapiya. Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
8. Bobomuratov T.A. Ichki kasalliklar va shoshilinch tibbiy yordam. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2018.
9. Трембач Н.В., Заболотских И.Б., Стаканов А.В., Ярошецкий А.И. Протективная вентиляция легких в абдоминальной хирургии // Анестезиология и реаниматология. 2018. №3. С. 25–32. DOI: 10.17116/anaesthesiology201803125.
10. Заболотских И.Б., Грицан А.И., Киров М.Ю. и соавт. Периоперационное ведение пациентов с дыхательной недостаточностью: методические рекомендации // Вестник интенсивной терапии имени А.И. Салтанова. 2022. №4. С. 7–23. DOI: 10.21320/1818-474X-2022-4-7-23.
11. Борисов Д.Б., Истомин В.А., Киров М.Ю. Интраоперационная протективная искусственная вентиляция легких в абдоминальной хирургии // Вестник анестезиологии и реаниматологии. 2017. Т. 14, №5. С. 51–58. DOI: 10.21292/2078-5658-2017-14-5-51-58.
12. Güldner A., Kiss T., Serpa Neto A. et al. Intraoperative protective mechanical ventilation for prevention of postoperative pulmonary complications: a comprehensive review of the role of tidal volume, positive end-expiratory pressure, and driving pressure // Anesthesiology. 2015. Vol. 123, No. 3. P. 692–713.
