QABZIYAT VA UNING ETIOLOGIYASI, ETIOPATOGENEZI, KLINIKASI, ASORATLARI, KOLOREKTAL KASALLIKLAR VA ULARNING TASNIFI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Qabziyat, etiopatogenez, defekatsiya buzilishi, ichak tranziti, tos tubi disfunksiyasi, anorektal diskoordinatsiya, gemorroy, anal yoriq, najas tiqini, rektal prolaps, kolorektal kasalliklar, proktologiya.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada qabziyatning etiologiyasi, etiopatogenezi, klinik kechishi va asosiy asoratlari proktologik nuqtai nazardan yoritilgan. Qabziyatning funksional va ikkilamchi shakllari, ichak tranzitining sekinlashuvi, defekatsiya aktining buzilishi hamda tos tubi mushaklari faoliyatidagi diskoordinatsiyaning patogenetik ahamiyati tahlil qilingan. Qabziyatning uzoq davom etishi natijasida gemorroy, anal yoriq, najas tiqini, rektal prolaps va boshqa anorektal patologiyalar rivojlanish xavfi ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, qabziyat bilan bog‘liq klinik belgilarni baholash, xavf belgilarini aniqlash, kolorektal kasalliklarni differensial tashxislash va zamonaviy diagnostika usullaridan foydalanish masalalariga e’tibor qaratilgan. Davolash taktikasini tanlashda etiologik omilni bartaraf etish, ovqatlanish va hayot tarzini o‘zgartirish, dori vositalaridan oqilona foydalanish hamda defekatsiya buzilishlarida tos tubi faoliyatini korreksiya qilishning ahamiyati asoslangan. Maqolada qabziyatni erta aniqlash va uning organik kolorektal kasalliklar bilan bog‘liq holatlarini o‘z vaqtida istisno qilish proktologik asoratlarning oldini olishning muhim sharti sifatida ko‘rsatilgan.
References
1. Yo‘ldoshev A.A. Xirurgik kasalliklar. – Toshkent: O‘zbekiston, 2018.
2. Qosimov A.A. Umumiy xirurgiya. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.
3. Karimov Sh.I. Xirurgik kasalliklar. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2018.
4. Abdurahmonov B.A. Klinik gastroenterologiya asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.
5. Ismoilov S.I. Ichki kasalliklar propedevtikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
6. Ahmedov R.A. Xirurgiyada diagnostika va davolash tamoyillari. – Toshkent: Tafakkur, 2020.
7. Mamatqulov B.M. Jamoat salomatligi va sog‘liqni saqlashni boshqarish. – Toshkent: Ilm Ziyo, 2018.
8. Rasulov A.X. Gastroenterologiya va koloproktologiyaning dolzarb masalalari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
9. Куликовский В.Ф., Бондаренко В.А. Колопроктология. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2019.
10. Саламов К.Н., Фролов С.А. Заболевания толстой кишки и аноректальной области. – Москва: МЕДпресс-информ, 2020.
11. Шелыгин Ю.А. Колопроктология: клинические рекомендации. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2021.
12. Bharucha A.E., Lacy B.E. Mechanisms, Evaluation, and Management of Chronic Constipation. Gastroenterology. 2020;158(5):1232–1249.
