QORAMOLLARDA DERMATOFITOZ (TRICHOPHYTON VERRUCOSUM): TARQALISHI VA ONE HEALTH NUQTAI NAZARIDAN ODAMGA YUQISH XAVFI
Keywords:
Kalit so‘zlar: tatrixofitiya; zoonoz; One Health; vaksinatsiya; LTF-130; PCRAbstract
Annotatsiya: Qoramollar dermatofitozi hayvonlar mahsuldorligiga, teri xomashyosi sifatiga va inson salomatligiga ta’sir qiluvchi keng tarqalgan zoonozdir. Ushbu sharhda PubMed, Scopus va Google Scholar bazalarida 2000-2025 yillar oralig’ida da chop etilgan _46 _ ta ilmiy maqola tahlil qilindi. T. verrucosum dunyoning ko‘plab mintaqalarida qoramollar trixofitiyasining asosiy qo‘zg‘atuvchisi ekani, kasallik asosan buzoqlarda va qish mavsumida ko‘proq uchrashi hamda odamlarda asosan chorvadorlar va bolalarda qayd etilishi aniqlandi. Molekulyar usullar (PCR) an’anaviy ekish usuliga nisbatan yuqori sezuvchanlik ko‘rsatgan; LTF-130 vaksinasi bilan tizimli emlash Norvegiyada kasallikni deyarli yo‘q qilishga olib kelgan. Markaziy Osiyo, jumladan O‘zbekiston bo‘yicha ma’lumotlar yetishmasligi mintaqaviy epidemiologik tadqiqotlar zarurligini ko‘rsatadi
References
[ 1. Occurrence of Trichophyton verrucosum in cattle in the Ningxia Hui autonomous region, China. BMC Veterinary Research. 2020. DOI: 10.1186/s12917-020-02403-6
2. Superficial zoonotic mycoses in humans associated with cattle. Pathogens. 2024;13(10):848. DOI: 10.3390/pathogens13100848
3. Control of bovine ringworm by vaccination in Norway. Veterinary Immunology and Immunopathology. 2014. PubMed ID: 23711299
4. Trichophyton verrucosum infection in cattle farms of Umbria (Central Italy) and transmission to humans. Mycoses. 2014-yil (Onlayn nashr: 2014-yil 12-mart
5. Lund A. va boshq. In vitro release of interferon-γ by trichophytin-stimulated whole blood cell cultures from ringworm-vaccinated and control calves experimentally inoculated with Trichophyton verrucosum. Veterinary Dermatology. 2001. DOI: 10.1046/j.1365-3164.2001.00218.x
1. Seyfarth F. va boshq. Case report: Trichophyton verrucosum infection after needlestick injury with an attenuated live vaccine against cattle ringworm. Mycoses. 2011;54(6):e870–e876