СУВ ХЎЖАЛИГИ ВА МЕЛИОРАЦИЯНИНГ ҲАЁТИМИЗДАГИ ЎРНИ, 2026 ЙИЛДАГИ МУҲИМ ВАЗИФАЛАР ҲАМДА АМУ–БУХОРО ИРРИГАЦИЯ ТИЗИМЛАРИ ҲАВЗА БОШҚАРМАСИНИНГ РОЛИ
Keywords:
Калит сўзлар: сув хўжалиги, мелиорация, ирригация, сув тежаш, насос станцияси, рақамлаштириш, Аму–Бухоро, сув ҳисоби, шўрланиш, энергия самарадорлиги.Abstract
Аннотация: Мақолада сув хўжалиги ва мелиорациянинг озиқ-овқат хавфсизлиги, аҳоли бандлиги, ҳудудий иқтисодиёт, экологик барқарорлик ва ижтимоий фаровонликдаги ўрни тизимли ёндашув асосида таҳлил қилинган. 2026 йил учун белгиланган каналларни бетонлаш, сув тежовчи технологияларни кенгайтириш, рақамли ҳисоб ва мониторингни жорий этиш, насос станцияларининг энергия самарадорлигини ошириш ҳамда суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш вазифалари расмий маълумотлар асосида баҳоланган. Аму–Бухоро ирригация тизимлари ҳавза бошқармасининг Амударё сувини насослар орқали Бухоро ва Навоий ҳудудларига етказиш, сув тақсимотини мувофиқлаштириш, гидротехник иншоотларни ишончли ишлатиш ва сув ҳисобини рақамлаштиришдаги роли алоҳида очиб берилган. Тадқиқот натижасида ҳавза кесимида “сув–энергия–ер–ҳосил” боғлиқлигини ҳисобга олувчи KPI тизими таклиф этилган.References
1. Ўзбекистон Республикаси Президенти. Сув ресурсларини бошқариш ва ирригация секторини ривожлантириш дастури қабул қилинди. 12.08.2025. https://president.uz/uz/lists/view/8378
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 15 августдаги ПҚ–250-сон қарори. Ўзбекистон Республикасида сув ресурсларини бошқариш ва ирригация секторини ривожлантиришнинг 2025–2028 йилларга мўлжалланган дастурини тасдиқлаш тўғрисида. https://lex.uz/docs/-7686130
3. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги. Мелиорация билан тизимли ва доимий равишда шуғулланиш зарур. 27.01.2026. https://gov.uz/oz/suvchi/news/view/125017
4. Asian Development Bank. Amu Bukhara Irrigation System Rehabilitation Project, Project No. 44458-013. https://www.adb.org/projects/44458-013/main
5. Asian Development Bank. Uzbekistan’s Long Journey to Modern Water Systems is Nourishing Farms, Families, and Factories. 26.08.2026. https://www.adb.org/news/features/uzbekistan-long-journey-modern-water-systems-nourishing-farms-families
6. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги. “Аму–Бухоро–2” насос станцияси реконструкция ва модернизация қилинмоқда. 25.02.2025. https://gov.uz/uz/suvchi/news/view/37729
7. Отахонов М., Зокиров И., Азизов А., Азизов Х., Арифжанов А. Calibration procedure for the “SmartChannel” device. Irrigation and Melioration, 2026, 12(2), 59–71.
8. Рашидов Ж.И., Эргашев Б.Б., Маматқулов А.У. Mathematical modeling and calculation for ensuring proportionality between the impeller and flow section in centrifugal pumps. Irrigation and Melioration, 2026, 12(2), 11–22.
9. Олимжонов Н., Мадибоев Н., Абдуллаев Ф., Соипова М., Ғаффоров Ҳ. Assessment of the spatiotemporal relationship between evapotranspiration and NDVI in arid environments of southern regions. Irrigation and Melioration, 2026, 12(2), 48–58.
10. Юнусова М.У., Жулиев М.К., Хаджиева З.Б., Джанпулатова З.А. Bibliometric analysis of the development of scientific research in the field of hydrology and water resources. Irrigation and Melioration, 2026, 12(2), 3–10.
11. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги. 2026 йилда сув хўжалиги соҳасидаги муҳим халқаро тадбирлар. 14.04.2026. https://gov.uz/uz/suvchi/news/view/153471
12. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 13 октябрдаги ПФ–183-сон Фармони. Сув соҳасини рақамлаштириш жараёнини янада жадаллаштириш ва барқарор ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида. https://lex.uz/docs/-7775508
13. Asian Development Bank. Republic of Uzbekistan: Amu Bukhara Irrigation System Rehabilitation — Project Administration Manual. Project 44458-013.
14. “Irrigation and Melioration” илмий журнали. 12-жилд, 2-сон, 2026. ISSN 2181-1369. https://journals.tiiame.uz/IL/en/issue/view/41
15. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги. Сув хўжалиги соҳасида рақамлаштириш, насослар самарадорлиги ва мелиоратив ҳолат бўйича расмий ахборот материаллари, 2025–2026.
