URBANIZATSIYANING AHOLI SALOMATLIGIGA TA’SIRINI BAHOLASH (TOSHKENT SHAHRI MISOLIDA)

Authors

  • Xodjayeva Gulchexra Axmat qizi Author
  • Yo‘ldosheva Xumora Ergash qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: urbanizatsiya, aholi salomatligi, Toshkent shahri, atmosfera havosi, PM2.5, transport, shovqin, aholi zichligi, yashil hududlar, shahar muhiti.

Abstract

Annotatsiya. Mazkur tezisda urbanizatsiya jarayonining aholi salomatligiga ta’siri Toshkent shahri misolida o‘rganilgan. Shaharda aholi sonining o‘sishi, transport oqimining ortishi, atmosfera havosining ifloslanishi, shahar shovqini, aholi zichligi va shahar mikroiqlimidagi o‘zgarishlarning inson salomatligiga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi, Sog‘liqni saqlash vazirligi, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti va Jahon bankining statistik ma’lumotlari hamda tahliliy materiallaridan foydalanilgan. Natijalar Toshkent shahrida urbanizatsiya jarayonining iqtisodiy va ijtimoiy imkoniyatlar bilan bir qatorda, aholi salomatligiga ta’sir etuvchi ekologik va infratuzilmaviy yuklamani ham kuchaytirayotganini ko‘rsatadi. Bugungi kunda urbanizatsiya dunyodagi eng muhim demografik va hududiy jarayonlardan biridir. Shahar aholisi sonining ortishi bilan birga uy-joy, transport, energetika, sanoat, qurilish va kommunal infratuzilmaga bo‘lgan ehtiyoj ham ortib bormoqda. Urbanizatsiya iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish uchun yangi imkoniyatlar yaratishi bilan birga, shahar muhitining ekologik holatiga va natijada aholi salomatligiga ta’sir qiluvchi qator muammolarni yuzaga keltiradi.

References

1. World Health Organization. Urban health. 2025.

2. World Bank. Air Quality Assessment for Tashkent and the Roadmap for Air Quality Management Improvement in Uzbekistan. 2024.

3. World Health Organization. Guidance on environmental noise. 2024.

4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Demografik ko‘rsatkichlar.

5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Tez tibbiy yordam xizmati statistik ma’lumotlari

6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. Toshkent shahrining Bosh rejasi va shahar transportini rivojlantirishga oid materiallar

7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 25.03.2026-yildagi “Atmosfera havosi sifatini yaxshilashga qaratilgan “Toza havo” umummilliy loyihasini amalga oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF–46-son farmoni

8. "Toshkent shahridagi ekologik holatlarning urbanizatsiya tufayli shakllanishi" (2025). Urbanizatsiya muammolari va ekologik ta'lim tizimi masalalari (X.S. Xushvaqtova)

9. Qosimova S. "Atrof-muhitni muhofaza qilish va shahar iqlimshunosligi" Urbanizatsiya sharoitida atrof-muhit muammolari.

10. Internet manbalari

Published

2026-09-21

How to Cite

Xodjayeva Gulchexra Axmat qizi, & Yo‘ldosheva Xumora Ergash qizi. (2026). URBANIZATSIYANING AHOLI SALOMATLIGIGA TA’SIRINI BAHOLASH (TOSHKENT SHAHRI MISOLIDA). TADQIQOTLAR, 94(1), 293-297. https://alpharesearchs.com/index.php/tad/article/view/4630