TURAR JOY BINOLARI PANELLARINI UNGA TASIR QILUVCHI YUKLARGA HISOBLASH
Keywords:
Kalit so’zlar: Turar joy binolari, panelli konstruksiyalar, temirbeton panel, devor paneli, yuklar, doimiy yuk, vaqtinchalik yuk, kuchlanish-deformatsion holat, yuk ko’tarish qobiliyati, mustahkamlik, bikrlik, deformatsiya, ichki kuchlar, epyura, armaturalash, deraza ochilishi, eshik ochilishi, sonli modellashtirish, chekli elementlar usuli, LIRA-SAPR, konstruktiv xavfsizlik, konstruktiv ishonchlilik.Abstract
Ushbu maqolada turar joy binolarida qo’llaniladigan temirbeton devor panellarining ularga ta’sir qiluvchi doimiy va vaqtinchalik yuklar ostidagi kuchlanish-deformatsion holati tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi panel konstruksiyasining yuk ko’tarish qobiliyati, mustahkamligi, bikrligi va ekspluatatsion ishonchliligini baholash hamda yuklarning konstruksiya bo’ylab taqsimlanish xususiyatlarini aniqlashdan iborat. Hisoblash ishlari sonli modellashtirish asosida amalga oshirilib, panelga yuqori konstruktiv elementlardan uzatiladigan yuklar va ekspluatatsion ta’sirlar hisobga olingan. Hisoblash natijasida konstruksiyada hosil bo’ladigan kuchlanishlar, zo’riqishlar va deformatsiyalar aniqlanib, ularning panel bo’ylab taqsimlanishi grafik tasvirlar va epyuralar yordamida tahlil qilingan. Shuningdek, konstruksiyaning eng ko’p zo’riqadigan qismlari aniqlanib, ushbu zonalarda armaturalashning maqbul yechimlari baholangan. Panel tarkibidagi eshik va deraza ochilishlarining kuchlanish va deformatsiya holatiga ta’siri ham tadqiqot doirasida ko’rib chiqilgan. Olingan natijalar asosida yuklar ta’sirida panelning ishlash xususiyatlari baholanib, konstruktiv xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan armaturalash yechimlari shakllantirilgan. Tadqiqot natijalari turar joy binolarining temirbeton panellarini hisoblash, konstruktiv yechimlarni optimallashtirish va ularning ishonchliligini oshirishda ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
References
1. Park R., Paulay T. Reinforced Concrete Structures. New York: John Wiley & Sons, 1975.
2. Nilson A.H., Darwin D., Dolan C.W. Design of Concrete Structures. McGraw-Hill Education.
3. Mosley B., Bungey J., Hulse R. Reinforced Concrete Design to Eurocode 2. Palgrave Macmillan.
4. MacGregor J.G., Wight J.K. Reinforced Concrete: Mechanics and Design. Pearson Education.
5. fib. Structural Concrete Textbook. Second Edition. International Federation for Structural Concrete (fib), Lausanne. Ushbu nashr temirbeton konstruksiyalarni hisoblash, loyihalash va konstruktiv xatti-harakat asoslarini yoritadi.
6. fib. Model Code for Concrete Structures 2020. International Federation for Structural Concrete, Lausanne, 2020. Ushbu manbada zamonaviy beton va temirbeton konstruksiyalarni loyihalash hamda hisoblash bo’yicha xalqaro tavsiyalar keltirilgan.
7. EN 1990. Eurocode: Basis of Structural Design. European Committee for Standardization.
8. EN 1991. Eurocode 1: Actions on Structures. European Committee for Standardization.
9. EN 1992-1-1. Eurocode 2: Design of Concrete Structures. Part 1-1: General Rules and Rules for Buildings. European Committee for Standardization. Ushbu standart temirbeton va beton konstruksiyalarning mustahkamligi, foydalanishga yaroqliligi va boshqa hisoblash talablarini belgilaydi.
10. EN 1998. Eurocode 8: Design of Structures for Earthquake Resistance. European Committee for Standardization.
11. ACI Committee 318. Building Code Requirements for Structural Concrete and Commentary (ACI 318). American Concrete Institute.
12. СП 63.13330. Бетонные и железобетонные конструкции. Основные положения. Актуализированная редакция СНиП.
14. https://help.lirasapr.com/en-gb/
15. https://help.lirasapr.com/en-gb/list?method=desc&sort=show_counter
16. https://help.lirasapr.com/en-gb/list?PAGEN_1=1
17. https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu/
18. https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu/EN-Eurocodes/eurocode-2-design-concrete-structures
19. https://www.fib-international.org/
20.https://shop.fib-international.org/publications/model-codes/model-code-2020/