AVTOMOBILLARDA SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDAGI HAYDOVCHIGA YORDAM BERISH TIZIMLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: sun’iy intellekt, avtomobil, ADAS, haydovchiga yordam berish tizimi, avtomatlashtirilgan boshqaruv, radar, videokamera, sensor, yo‘l harakati xavfsizligi, kompyuter ko‘rishi.Abstract
Annotatsiya: Ushbu tezisda zamonaviy avtomobillarda sun’iy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan haydovchiga yordam berish tizimlarining vazifalari, ishlash prinsiplari va transport xavfsizligini ta’minlashdagi ahamiyati yoritilgan. Haydovchiga yordam berish tizimlari avtomobil atrofidagi muhitni turli xil sensorlar, videokameralar, radar va boshqa axborot manbalari orqali kuzatib, olingan ma’lumotlarni sun’iy intellekt algoritmlari yordamida tahlil qiladi. Natijada transport vositasi yo‘l harakatidagi xavfli vaziyatlarni oldindan aniqlash, haydovchini ogohlantirish yoki ayrim hollarda avtomatik tarzda tegishli boshqaruv amalini bajarish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Tezisda avtomatik favqulodda tormozlash, yo‘l chizig‘ini aniqlash, adaptiv kruiz nazorati, ko‘r nuqtalarni nazorat qilish va piyodalarni aniqlash kabi funksiyalarning ishlash xususiyatlari ham ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ushbu texnologiyalarning afzalliklari bilan bir qatorda, ulardan foydalanishda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan texnik va inson omiliga bog‘liq muammolar tahlil qilingan
References
1. Magdiyev Sh.P. Avtomobillar texnik ekspluatatsiyasi va servisi. – Toshkent: Innovatsiya-ziyo, 2024. – 320 b.
2. Mahmudov G‘.N. Avtomobillarning elektr va elektron jihozlari. – Toshkent: Noshir, 2011. – 304 b.
3. Komilov A.I., Sharipov K.A., Umirov N.T., Ma’rupov I.M. Traktor va avtomobillar. – Toshkent: Talqin, 2008.
4. Solihov I. Traktorlar va avtomobillar. – Toshkent: Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2012. – 512 b.
5. Salimov O‘.U. Avtomobillar tuzilishi, texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash. – Toshkent, 2013.
6. Madraximov Sh. Sun’iy intellekt tizimlari. – Toshkent: Metodist nashriyoti, 2023. – 54 b.
