ГЛАУКОМАНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШ ВА КАСАЛЛИК ПРОГРЕССИЯСИНИ БАҲОЛАШДА СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИНИНГ ЗАМОНАВИЙ ИМКОНИЯТЛАРИ

Authors

  • Камилов Халиджан Махамаджанович Author
  • Худойберганов Азизбек Рўзбаевич Author

Keywords:

Калит сўзлар: глаукома, сунъий интеллект, оптик когерент томография, OСT, OСTA, RNFL, кўрув майдони, скрининг, прогрессия.

Abstract

АННОТАЦИЯ 
Глаукома  қайтарилмас  кўрликнинг  асосий  сабабларидан  бири  бўлиб, 
касалликни  эрта  аниқлаш  ва  прогрессия  тезлигини  баҳолаш  беморда  кўриш 
функцияларини сақлаб қолишнинг муҳим шарти ҳисобланади. Сўнгги йилларда 
сунъий  интеллект  технологияларининг  ривожланиши  кўз  туби  тасвирлари, 
оптик  когерент  томография  (OСT),  ангиография  билан  оптик  когерент 
томография  (OСTА)  ва  компьютер  периметрия  маълумотларини  автоматик 
таҳлил қилиш имкониятларини сезиларли даражада кенгайтирди. Мақолада чоп 
этилган  илмий  тадқиқотлар  асосида  глаукомани  скрининг  қилиш,  эрта 
ташхислаш, структур ва функционал прогрессияни аниқлаш ҳамда келажакдаги 
касаллик ривожланишини прогнозлашда сунъий интеллект технологияларининг 
имкониятлари таҳлил қилинган. Замонавий алгоритмлар айрим тадқиқотларда 
глаукомани  аниқлашда  AUC  0,94–0,99  гача,  касаллик  прогрессиясини 
прогнозлашда  эса  AUC  0,81–0,92  атрофида  натижалар  кўрсатаётгани 
аниқланган.  Шу  билан  бирга,  алгоритмларнинг  бошқа  популяцияларда 
ишончлилиги, маълумотлар базасининг репрезентативлиги ва клиник валидация 
масалалари ҳали ҳам долзарб бўлиб қолмоқда. 

References

Фойдаланилган адабиётлар рўйхати:

1. Mursch-Edlmayr A.S., Ng W.S., Diniz-Filho A., et al. Artificial Intelligence

Algorithms to Diagnose Glaucoma and Detect Glaucoma Progression:

Translation to Clinical Practice. Transl Vis Sci Technol. 2020;9(2):55. DOI:

10.1167/tvst.9.2.55. PMID: 33117612.

2. Hemelings R., Elen B., Barbosa-Breda J., et al. Deep learning on fundus images

detects glaucoma beyond the optic disc. Sci Rep. 2021;11:20313. DOI:

10.1038/s41598-021-99605-1. PMID: 34645908.

3. Ajitha S., Akkara J.D., Judy M.V. Identification of glaucoma from fundus images

using deep learning techniques. Indian J Ophthalmol. 2021;69(10):2702–2709.

DOI: 10.4103/ijo.IJO_92_21. PMID: 34571619.

4. Atalay E., et al. Investigation of the Role of Convolutional Neural Network

Architectures in the Diagnosis of Glaucoma using Color Fundus Photography.

Turk J Ophthalmol. 2022. PMID: 35770344.

5. Hemelings R., Elen B., Schuster A.K., et al. A generalizable deep learning

regression model for automated glaucoma screening from fundus images. npj

Digit Med. 2023;6:112. DOI: 10.1038/s41746-023-00857-0. PMID: 37311940.

6. De Vente C., et al. AIROGS: Artificial Intelligence for Robust Glaucoma

Screening Challenge. 2023. PMID: 37713220.

7. Ran A.R., Tham C.C., Chan P.P., et al. Deep learning in glaucoma with optical

coherence tomography: a review. Eye (Lond). 2021;35(1):188–201. DOI:

10.1038/s41433-020-01191-5. PMID: 33028972.

8. Development and Validation of a Deep Learning System for Diagnosing

Glaucoma Using Optical Coherence Tomography. PMID: 32659918.

9. Deep Learning-based Diagnosis of Glaucoma Using Wide-field Optical

Coherence Tomography Images. 2021. PMID: 33979115.

10. Mariottoni E.B., Datta S., Shigueoka L.S., et al. Deep Learning-Assisted

Detection of Glaucoma Progression in Spectral-Domain OCT. Ophthalmol

Glaucoma. 2023;6(3):228–238. DOI: 10.1016/j.ogla.2022.11.004. PMID:

36410708.

11. Mandal S., Jammal A.A., Malek D., Medeiros F.A. Progression or Aging? A Deep

Learning Approach for Distinguishing Glaucoma Progression From Age-Related

Changes in OCT Scans. Am J Ophthalmol. 2024;266:46–55. DOI:

10.1016/j.ajo.2024.04.030. PMID: 38703802.

12. Mohammadzadeh V., Liang Y., Moghimi S., et al. Detection of glaucoma

progression on longitudinal series of en-face macular optical coherence

tomography angiography images with a deep learning model. Br J Ophthalmol.

2024;108(12):1688–1693. DOI: 10.1136/bjo-2023-324528. PMID: 39117359.

13. Mohammadzadeh V., Wu S., Besharati S., et al. Prediction of Visual Field

Progression with Baseline and Longitudinal Structural Measurements Using Deep

Learning. Am J Ophthalmol. 2024;262:141–152. DOI:

10.1016/j.ajo.2024.02.007. PMID: 38354971.

14. Yang W.Y.L., Wong H.J., Fu C.E., et al. Artificial intelligence in the prediction

of glaucoma development and progression: A systematic review. Surv

Ophthalmol. 2026;71(1):235–247. DOI: 10.1016/j.survophthal.2025.06.006.

PMID: 40541841.

15. Madadi Y., Raja H., Vermeer K.A., et al. JustRAIGS: Justified Referral in AI

Glaucoma Screening Challenge. IEEE Trans Med Imaging. 2026;45(1):320–335.

DOI: 10.1109/TMI.2025.3596874. PMID: 40773411.

16. Huang J., Galal G., Mukhin V., Etemadi M., Tanna A.P. Prediction and Detection

of Glaucomatous Visual Field Progression Using Deep Learning on Macular

Optical Coherence Tomography. J Glaucoma. 2024;33(4):246–253. DOI:

10.1097/IJG.0000000000002359. PMID: 38245813.

17. Mohammadzadeh V., Wu S., Davis T., et al. Prediction of visual field progression

with serial optic disc photographs using deep learning. Br J Ophthalmol.

2024;108(8):1107–1113. DOI: 10.1136/bjo-2023-324277. PMID: 37833037.

18. Lan C.H., Chiu T.H., Yen W.T., Lu D.W. Artificial Intelligence in Glaucoma:

Advances in Diagnosis, Progression Forecasting, and Surgical Outcome

Prediction. Int J Mol Sci. 2025;26(10):4473. DOI: 10.3390/ijms26104473. PMID:

40429619

Published

2026-09-03

How to Cite

Камилов Халиджан Махамаджанович, & Худойберганов Азизбек Рўзбаевич. (2026). ГЛАУКОМАНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШ ВА КАСАЛЛИК ПРОГРЕССИЯСИНИ БАҲОЛАШДА СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИНИНГ ЗАМОНАВИЙ ИМКОНИЯТЛАРИ . TADQIQOTLAR, 93(1), 83-91. https://alpharesearchs.com/index.php/tad/article/view/4253