EKSTREMAL MASALALARNI OPTIMALLASHTIRISHDA ISHLAB CHIQARISH FUNKSIYALARIDAN FOYDALANISH
Abstract
Tanlangan ishlab chiqarish jarayonida maksimal mahsulot hajmiga erishish uchun ikkita ishlab chiqarish omili o‘rtasidagi bog‘liqlikni ishlab chiqarish funksiyalari yordamida ifodalash mumkin. Mazkur tadqiqotda Kobb–Douglas ishlab chiqarish funksiyasi ko‘rib chiqiladi.
Ishlab chiqarish funksiyalari ishlab chiqarish jarayonining xususiyatlaridan qat’i nazar, quyidagi umumiy xossalarga ega bo‘lishi lozim:
1. Chegaraviy mahsuldorlikning kamayishi. Bitta ishlab chiqarish resursidan foydalanish hajmini uzluksiz oshirish natijasida ishlab chiqarish hajmini cheksiz ravishda oshirib bo‘lmaydi. Masalan, bitta ish joyiga haddan tashqari ko‘p ishchi jalb qilish ishlab chiqarish samaradorligining pasayishiga olib keladi.
2. Ishlab chiqarish omillarining o‘zaro to‘ldiruvchanligi va almashuvchanligi. Ishlab chiqarish omillari bir-birini to‘ldirishi, masalan, mehnat va ishlab chiqarish vositalari birgalikda qo‘llanilishi, yoki muayyan darajada bir-birining o‘rnini bosishi mumkin. Masalan, avtomatlashtirilgan ishlab chiqarishda inson mehnatining bir qismi texnik vositalar bilan almashtiriladi.
References
1. Андерсон Т. Статистический анализ временных рядов. - М: Мир, 2006. -757 с.4
2. Бриллинджер Д. Временные ряды. Обработка данных и теория. - М.: Мир, 2000.-536 с.5
3. Краковский Ю.М. Имитационное моделирование, Иркутск, 2012. с.6
4. O‘Ktamova, S., & Usmonov, N. M. (2025). Gilbert fazosida chiziqli chegaralangan operatorlar. Экономика и социум, (7-1 (134)), 992-996.
5. Usmonov, N. M., & Usmonov, A. A. (2025). Gilbert fazosining asosiy xossalari va uning turli masalalarga tadbiqi. Экономика и социум, (6-2 (133)), 2080-2084.
6. Usmonov, N. M. (2024). Maрle рaketi orqali oddiy va xususiy hosilali differensial tenglamalarini yechish. Экономика и социум, (12-2 (127)), 928-935.
7. Usmonov, N. M. (2022). Kompleks argumentli trigonometrik va giperbolik funksiyalar. Вестник магистратуры, (6-3 (129)), 4-6.
8. Muminov M. I., Usmonov N. M. Approximate solution of boundary value problem for linear second-order differential equations //Advanced Mathematical Models & Applications. – 2026. – Т. 11. – №. 2. – С. 455.
9. Muminov M. I., Usmonov N. M. A Computational Approach to Solving Second-Order Nonlinear Systems of Differential Equations by Using Piecewise Constant Argument Methods //UiTM International Conference on Mathematical Sciences. – Singapore : Springer Nature Singapore, 2024. – С. 85-101.
