ELEKTRON POCHTA (EP) XIZMATI STRUKTURASI VA EP DA AXBOROTLARNI HIMOYALASH
Keywords:
elektron pochta, SMTP, IMAP, POP3, axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik, fishing, SPF, DKIM, DMARC.Abstract
Maqolada elektron pochta xizmati strukturasi, uning asosiy protokollari va
axborotlarni himoyalash mexanizmlari ilmiy-amaliy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi.
Elektron pochta zamonaviy raqamli kommunikatsiyaning eng barqaror va keng
qo‘llaniladigan xizmatlaridan biri bo‘lib, u ta’lim, davlat boshqaruvi, biznes, bank
moliya, tibbiyot va ilmiy hamkorlik jarayonlarida axborot almashinuvini tezlashtiradi.
Shu bilan birga, EP tizimi fishing, spam, zararli ilovalar, domenni soxtalashtirish,
hisobga ruxsatsiz kirish, xizmatdan voz kechtirish hujumlari va maxfiy
ma’lumotlarning tarqalishi kabi xavflar bilan bevosita bog‘liq.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. - Toshkent: O‘zbekiston,
2021.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son
Farmoni. “Raqamli O‘zbekiston - 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali
amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida.
3. O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 15-apreldagi O‘RQ-764-son Qonuni.
“Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”.
4. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-iyuldagi O‘RQ-547-son Qonuni.
“Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”.
5. Klensin J. RFC 5321: Simple Mail Transfer Protocol. Internet Engineering
Task Force, 2008.
6. Resnick P. RFC 5322: Internet Message Format. Internet Engineering Task
Force, 2008.
7. Rose S., Nightingale J. NIST Special Publication 800-177 Rev.1: Trustworthy
Email. National Institute of Standards and Technology, 2019.
8. CISA. Enhance Email and Web Security. Cybersecurity and Infrastructure
Security Agency, 2020.
9. Stallings W. Network Security Essentials: Applications and Standards.
Pearson, 2017.
10. Kurose J., Ross K. Computer Networking: A Top-Down Approach. Pearson,
2021.
11. Tanenbaum A.S., Wetherall D. Computer Networks. Pearson, 2011.
12. Schneier B. Applied Cryptography. Wiley, 2015.
13. Jaksilikova G. Elektron hukumat tizimida xodimlarning axborot xavfsizligi
va kiberxavfsizlik bo‘yicha xabardorligini oshirish. CyberLeninka, 2025.
