YANGI KONSTITUTSIYADA O‘ZBEKISTON DEMOKRATIK, HUQUQIY, IJTIMOIY VA DUNYOVIY DAVLAT
Keywords:
O‘zbekiston bugun o‘z taraqqiyotining yangi bosqichiga qadam qo‘ydi. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar insonning sha’ni, qadr - qimmati, huquq va erkinliklari bundan buyon barcha sohalarda ustuvor ahamiyat kasb etishini qat’iy qoidaga aylantirish, bir so‘z bilan aytganda, “Inson qadri uchun” g‘oyasini hamda bugungi islohotlarning bosh tamoyili bo‘lgan “Inson – jamiyat – davlat” deganAbstract
Fuqarolarning eng muhim orzu-intilishlari va maqsadlari Asosiy qonun –
Konstitutsiyada to‘liq ifoda etiladi. Mustaqillik yillarida Konstitutsiya asosida inson
qadri ulug‘lanadigan demokratik huquqiy davlat va adolatli fuqarolik jamiyatini qurish
maqsadida keng qamrovli yangilanishlar va islohotlar amalga oshirildi, bu borada boy
tajriba to‘plandi.
References
Umuman olganda, Yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi
inson huquqlarini oliy qadriyat deb belgilab, davlatni ijtimoiy davlat maqomiga
ko‘tardi. Bosh qonunimiz har bir fuqaro uchun munosib turmush sharoiti yaratish va
inson qadrini ta’minlashga qaratilgan ko‘plab yangi kafolatlarni taqdim etdi.
Jumladan: davlat fuqarolarning uy-joyli bo‘lish hamda davlat bog‘cha, maktab va oliy
ta’lim tizimlarini rivojlantirish, shu jumladan, oliy ta’limda davlat hisobidan bepul
o‘qish huquqlarini kafolatlaydi. Minimal ish haqi miqdori insonning munosib turmush
kechirishini ta’minlashi kerakligi, ishsizlikdan himoyalanish, pensiya, nafaqa va
boshqa ijtimoiy yordamlarning qonuniy asoslari kuchaytirildi. Hech kim sud qarorisiz
48 soatdan ortiq ushlab turilishi mumkin emasligi va insonni ushlash vaqtida uning
huquqlari va nima sababdan ushlangani tushuntirilishi, shaxsga o‘z huquqlari va
advokat olish huquqi tushuntirilishi kerakligi bevosita Bosh qomusimizda belgilandi.
Jinoiy javobgarlikka tortilayotgan shaxsga o‘zini oqlash yoki isbotlash uchun barcha
qonuniy imkoniyatlarni berilishi, mulkdor o‘z mulkidan qonunga muvofiq
foydalanish, uni tasarruf etish huquqiga egaligi, mulkni olib qo‘yish faqat qonunda
belgilangan hollarda va oldindan hamda to‘la qiymatda kompensatsiya (haq) to‘langan
taqdirdagina amalga oshirilishi aniq belgilab berildi. Davlat organlari bilan bog‘liq
munosabatlarda qonunchilikdagi barcha noaniqliklar fuqaro foydasiga talqin qilinishi,
xalqimiz Yangi O‘zbekistonni bunyod etish yo‘lida tayanadigan konstitutsiyaviy
qadriyatlar va tamoyillar qat’iy belgilab berilgan.
