MUSTAQILLIKKA ERISHISH ARAFASIDA O‘ZBEKISTONDAGI IJTIMOIY-SIYOSIY JARAYONLAR
Keywords:
This study comprehensively analyzes the socio-political processes in Uzbekistan on the eve of independence (approximately 1985–1991). Amid the general crisis of the Soviet Union, the policies of “perestroika” (restructuring) and “glasnost” (openness) under Mikhail Gorbachev’s leadership triggered profound changes in the republic. The article examines the following main issues: the decline of the centralized planning system and the ecological-economic consequences of the cotton monoculture policy; rising unemployment and growing social discontent against the background of rapid population growth; the awakening of national self-consciousness and the emergence of national-democratic movements such as “Birlik” and “Erk”; the 1989 ethnic conflicts in the Fergana Valley and their political repercussions; the rise of Islam Karimov’s personality within the local political elite and the processes that led to the Declaration of Sovereignty (1990).Abstract
Ushbu tadqiqot O‘zbekistonning mustaqillikka erishish
arafasidagi (taxminan 1985–1991 yillar) ijtimoiy-siyosiy jarayonlarni kompleks tahlil
qiladi. Sovet Ittifoqining umumiy inqirozi sharoitida, Mixail Gorbachyov
rahbarligidagi “qayta qurish” (perestroyka) va “oshkoralik” (glasnost) siyosatlari
respublikada chuqur o‘zgarishlarni keltirib chiqardi. Maqolada quyidagi asosiy
masalalar ko‘rib chiqiladi: markaziy rejalashtirish tizimining tanazzuli va paxtachilik
siyosatining ekologik-iqtisodiy oqibatlari; aholining tez o‘sishi fonida ishsizlik va
ijtimoiy norozilikning kuchayishi; milliy o‘zlikni anglashning uyg‘onishi va “Birlik”,
References
Norboyeva X.S., Xurramova M. — “Mustaqillikka erishish arafasida
O‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar” (maqola, Tadqiqotlar.uz jurnali,
2024). So‘nggi yillarda arxiv materiallari asosida qayta tahlil qilingan ish.
Boshqa mualliflar va kollektiv ishlar: “O‘zbekistonning eng yangi tarixi”
fanidan o‘quv qo‘llanmalar (TIIAME, TMA, SamDU, BuxDU va boshqa
universitetlar materiallari, 2020–2025). Ularda mavzu XX asr 80-yillari oxiri –
1991 yil voqealari (Farg‘ona mojarolari, “Birlik” va “Erk” harakatlari, Islom
Karimovning yuksalishi) doirasida yoritiladi.