ВИРТУАЛ МУЛК ТУШУНЧАСИ ВА МОҲИЯТИ
Keywords:
виртуал мулк, рақамли иқтисодиёт, виртуал объект, онлайн ўйин, метаверс, мулк ҳуқуқи, кибермакон, рақамли актив, ҳуқуқий тартибга солиш, фуқаролик ҳуқуқи, виртуал иқтисодиёт, лицензия муносабатлари.Abstract
Мазкур мақолада виртуал мулк тушунчаси, унинг ҳуқуқий
моҳияти ва замонавий рақамли иқтисодиёт шароитидаги аҳамияти таҳлил
қилинган. Виртуал мулкнинг онлайн ўйинлар, метаверс платформалари ва
рақамли муҳитда иқтисодий қиймат касб этиши уни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга
солиш заруратини кучайтирмоқда. Мақолада виртуал мулкнинг фуқаролик
ҳуқуқи объекти сифатидаги ҳуқуқий табиати, унга нисбатан мулк ҳуқуқини
қўллаш имкониятлари ҳамда шартномавий ёндашувлар илмий-назарий
жиҳатдан ўрганилган. Шунингдек, хорижий давлатлар суд амалиёти ва олимлар
қарашлари асосида виртуал объектларга нисбатан ҳуқуқий муҳофаза
механизмлари таҳлил қилинган. Ўзбекистон қонунчилигида виртуал мулк билан
боғлиқ ҳуқуқий бўшлиқлар мавжудлиги қайд этилиб, миллий ҳуқуқ тизимида
“виртуал мулк”, “виртуал объект” ва “онлайн ўйин” тушунчаларини ҳуқуқий
жиҳатдан мустаҳкамлаш бўйича таклифлар илгари сурилган. Тадқиқот
натижалари виртуал мулк муносабатларини самарали ҳуқуқий тартибга солиш
рақамли иқтисодиёт ривожи учун муҳим омил эканлигини кўрсатади.
References
1. Дюранске Б. Т., Кейн Ш. Ф. Виртуальные миры, реальные проблемы //
Известия высших учебных заведений. Правоведение. – 2013. № 2.С. 131–145.
2. Якубов А. Кибермаконда виртуал мулк ҳуқуқи ва уни ҳуқуқий тартибга
солиш: юридик фанлар доктори (DSc) диссертацияси. – Тошкент: ТДЮУ, 2022. – 258 б.
3. Савельев А. И. Правовая природа виртуальных объектов, приобретаемых за
реальные деньги в многопользовательских играх // Вестник гражданского
права. – 2014. – Т. 14. – № 1. – С. 127–150.
4.Cifrino Ch. J. Virtual Property, Virtual Rights: Why Contract Law, Not Property
Law, Must be the Governing Paradigm in the Law of Virtual Worlds // Boston
College Law Review. – 2014. – Vol. 55. – Issue 1.
5. Bentham J. An Introduction to the Principles of Morals and Legislation. – London,
1789.
6. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси. – Тошкент: Адолат,
амалдаги таҳрир.
7.Киберспортивные державы. Страны – лидеры в киберспорте // Cybersport.ru.
Похитители танков. За кражу аксессуаров компьютерных игр будет грозить
уголовное наказание // Российская газета. – 2019.
Lessig L. Code and Other Laws of Cyberspace. – New York: Basic Books, 1999.
Fairfield J. Virtual Property // Boston University Law Review. – 2005. – Vol. 85. –
P. 1047–1102.
