ZPR BO‘LGAN BOLALARDA PSIXIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI, DIAGNOSTIKASI VA KORREKSION RIVOJLANTIRUVCHI YORDAM
Keywords:
ZPR, psixik rivojlanishning kechikishi, kognitiv rivojlanish, diqqat, xotira, tafakkur, nutq, emotsional-irodaviy soha, diagnostika, differensial diagnostika, korreksiya, maxsus pedagogika, rivojlantiruvchi ta’lim.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada ZPR — psixik rivojlanishning kechikishi bilan bog‘liq
holatlarning psixologik-pedagogik va klinik xususiyatlari yoritiladi. Psixik
rivojlanishning kechikishi bolaning kognitiv faoliyati, diqqat, xotira, tafakkur, nutq,
emotsional-irodaviy soha va o‘quv faoliyatining shakllanishida yoshga mos sur’atdan
ortda qolish bilan namoyon bo‘lishi mumkin. Maqolada ZPR tushunchasining
mazmuni, uning etiologik omillari, klinik va psixologik belgilari, differensial
diagnostikasi hamda korreksion-rivojlantiruvchi yordamning asosiy tamoyillari tahlil
qilinadi. Zamonaviy ilmiy yondashuvda rivojlanishdagi qiyinchilikni faqat bitta belgi
asosida baholash mumkin emasligi, bolaning rivojlanish tarixi, kognitiv faoliyati,
nutqi, adaptiv ko‘nikmalari, eshitish va ko‘rish holati hamda zarur hollarda tibbiy
tekshiruvlar kompleks tarzda hisobga olinishi ta’kidlanadi. Korreksion yordam
bolaning individual rivojlanish profiliga asoslanishi va pedagogik, logopedik,
psixologik hamda tibbiy yondashuvlarning o‘zaro hamkorligida tashkil etilishi zarur.
References
World Health Organization. Clinical Descriptions and Diagnostic Requirements
for ICD-11 Mental, Behavioural and Neurodevelopmental Disorders. Geneva: WHO.
World Health Organization. ICD-11: International Classification of Diseases.
World Health Organization. Developmental difficulties in early childhood:
prevention, early identification, assessment and intervention in low- and middle
income countries.
World Health Organization. Nurturing care for children with developmental
delays and disabilities: thematic brief.
World Health Organization. Global report on developmental disabilities and
developmental difficulties.
World Health Organization. Mental disorders: neurodevelopmental disorders.