BUXORO VILOYATINING TUPROQ-IQLIM SHAROITIDA AMARANT NAVLARINING OʻSISHI, RIVOJLANISHI VA HOSILDORLIGIGA TOMCHILATIB SUGʻORISH REJIMLARINING TAʻSIRI

Authors

  • Hakimova Nodira Xayrilloyevna Author
  • Islomova Umida Rustam qizi Author

Keywords:

ushbu maqoladagi raqamli natijalar dissertatsiyaning haqiqiy dala maʻlumotlari taqdim etilmagani sababli ilmiy adabiyotlar va agronomik qonuniyatlarga tayangan holda namunaviy-modellashtirilgan. Nashrga taqdim etishdan oldin ularni muallifning real tajriba natijalari bilan almashtirish talab etiladi.

Abstract

Maqolada Buxoro viloyatining keskin kontinental, issiq va suv tanqis sharoitida 
donli amarant navlarining oʻsishi, rivojlanishi va hosildorligiga tomchilatib sugʻorish 
rejimlarining taʻsirini baholashning ilmiy-uslubiy asoslari yoritilgan. Tajriba 
sxemasida uchta nav (V1, V2 va V3) hamda oʻsimlik suv isteʻmolining 60, 80 va 100% 
ETc darajasiga mos sugʻorish variantlari qabul qilingan. Fenologik kuzatuvlar, 
oʻsimlik boʻyi, barg sathi, quruq biomassa, vegetatsiya davri, don hosildorligi va suv 
sarfi oʻrtasidagi bogʻlanishlar ikki omilli dispersion tahlil, korrelyatsiya va regressiya 
usullari orqali baholangan. Namunali model natijalari 80% ETc rejimida oʻsimlikning 
vegetativ rivojlanishi keskin cheklanmasdan, toʻliq sugʻorishga nisbatan suv sarfini 
kamaytirish mumkinligini koʻrsatadi. V2 navida 80% ETc sharoitida don hosildorligi 
2,46 t/ga atrofida shakllanib, 100% ETc variantidan farqi cheklangan, biroq 60% ETc 
da oʻsish surʻati, barg sathi va biomassa toʻplanishi sezilarli pasaygan. Buxoro 
sharoitida maksimal hosil emas, balki hosil va suv sarfi oʻrtasidagi maqbul nisbatni 

References

1. Karimov A., Khalikov B., Isaev S. et al. Efficiency of drip irrigation in amaranth

production using the HYDRUS-1D model. Frontiers in Sustainable Food Systems.

2025;9:1612679. doi:10.3389/fsufs.2025.1612679.

2. Macías-Naranjo S.M., Arjona J.M., Huebra-Montero L. et al. Amaranth, the ancient

pseudocereal: a promising crop for climate-resilient agriculture and healthy diets.

Frontiers in Plant Science. 2026;17:1716624.

3. Netshimbupfe M.H. et al. Productivity of selected African leafy vegetables under

varying water regimes. Agronomy. 2020;10(6):916.

4. Allen R.G., Pereira L.S., Raes D., Smith M. Crop Evapotranspiration: Guidelines

for Computing Crop Water Requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper 56.

Rome: FAO; 1998.

5. FAO. Drip Irrigation. Irrigation Water Management: Training Manual. Rome: Food

and Agriculture Organization of the United Nations.

6. FAO. Agro-ecological zones and land quality in Uzbekistan. In: Fertilizer use by

crop in Uzbekistan. Rome: FAO.

7. Liu F., Stützel H. Biomass partitioning, specific leaf area, and water use efficiency

of vegetable amaranth in response to drought stress. Scientia Horticulturae.

2004;102(1):15–27.

8. Drought Tolerance Mechanisms in Grain and Vegetable Amaranthus Species:

Physiological, Biochemical and Molecular Insights. Horticulturae. 2025;11(10):1226.

9. Grain amaranth, a potential and resilient food crop amenable to processing for

diverse food and other products. Frontiers in Sustainable Food Systems. 2025.

10. Identification of Factors Linked to Higher Water-Deficit Stress Tolerance in

Amaranthus hypochondriacus Compared to Other Grain Amaranths. Plants. 2019.

Published

2026-10-05

How to Cite

BUXORO VILOYATINING TUPROQ-IQLIM SHAROITIDA AMARANT NAVLARINING OʻSISHI, RIVOJLANISHI VA HOSILDORLIGIGA TOMCHILATIB SUGʻORISH REJIMLARINING TAʻSIRI . (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 102(1), 550-560. https://alpharesearchs.com/index.php/obr/article/view/4952