KOMPETENSIYAGA ASOSLANGAN TA’LIM YONDASHUVINING MOHIYATI VA EVOLYUTSIYASI

Authors

  • XOJIMURODOVA MUXLISA FAYZULLA QIZI Author

Keywords:

XXI asrda ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan biri shaxsni tayyor bilimlarni o‘zlashtiruvchi subyekt sifatida emas, balki o‘zlashtirilgan bilim va ko‘nikmalarni turli, jumladan, noaniq va o‘zgaruvchan vaziyatlarda mustaqil qo‘llay oladigan faol shaxs sifatida shakllantirishdan iborat. Mehnat bozori, texnologiyalar,

Abstract

Maqolada kompetensiyaga asoslangan ta’lim yondashuvining nazariy mohiyati, 
shakllanish omillari va zamonaviy ta’lim tizimidagi evolyutsiyasi tahlil qilinadi. 
Tadqiqotning asosiy e’tibori ta’lim mazmunining bilimlarni uzatishga yo‘naltirilgan 
an’anaviy modeldan o‘quvchining bilim, ko‘nikma, munosabat va qadriyatlarni turli 
vaziyatlarda qo‘llay olish qobiliyatiga asoslangan modelga o‘tish jarayonini ochib 
berishga qaratilgan. Kompetensiya tushunchasining pedagogik adabiyotlarda 
shakllanishi, “ta’lim maqsadlari asosida o‘qitish”, o‘quv natijalariga yo‘naltirilgan 
ta’lim va kompetensiyaga asoslangan ta’lim o‘rtasidagi uzviylik qiyosiy-tahliliy 
jihatdan yoritilgan. Tadqiqotda tizimli, tarixiy-qiyosiy, kompetensiyaviy, kontent
tahlil va modellashtirish metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijasida kompetensiyaga 
asoslangan ta’limning evolyutsiyasi to‘rt asosiy bosqichda umumlashtirildi: 
mazmunga yo‘naltirilgan ta’lim, maqsad va natijaga yo‘naltirilgan ta’lim, 
kompetensiyaviy yondashuvning institutsionallashuvi hamda kompleks va 
transformativ kompetensiyalar bosqichi. Zamonaviy bosqichda kompetensiya faqat 
kasbiy vazifalarni bajarish vositasi emas, balki murakkab vaziyatlarda bilim, 
ko‘nikma, munosabat va qadriyatlarni integratsiyalashgan holda qo‘llash qobiliyati 

References

1. UNESCO. A Conceptual Framework for Competencies Assessment. Current and

Critical Issues in Curriculum and Learning. Vol. 4. Paris: UNESCO, 2016.

2. OECD. The Definition and Selection of Key Competencies: Executive Summary.

Paris: OECD, 2005.

3. Rychen D. S., Salganik L. H. (eds.). Key Competencies for a Successful Life and a

Well-Functioning Society. Göttingen: Hogrefe & Huber, 2003.

4. OECD. The Future of Education and Skills: Education 2030. OECD Education

Policy Perspectives, No. 98. Paris: OECD Publishing, 2018. DOI: 10.1787/54ac7020

en.

5. OECD. The OECD Learning Compass 2030. OECD Future of Education and Skills

2030. Paris: OECD.

6. OECD. Innovations in Education and Skills: The Move to Competency-Based

Curricula. Paris: OECD.

7. Council of Europe. Higher Education for Modern Societies: Competences and

Values. Council of Europe Higher Education Series No. 15. Strasbourg: Council of

Europe, 2010.

8. Council of Europe. Reference Framework of Competences for Democratic Culture:

Guidance Document for Higher Education. Strasbourg: Council of Europe, 2021.

9. European Commission. Key Competences for Lifelong Learning: European

Reference Framework. Luxembourg: Publications Office of the European Union,

2019.

Published

2026-10-05

How to Cite

KOMPETENSIYAGA ASOSLANGAN TA’LIM YONDASHUVINING MOHIYATI VA EVOLYUTSIYASI. (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 102(1), 466-478. https://alpharesearchs.com/index.php/obr/article/view/4924