O‘ZBEK VA ISPAN XALQ MAQOLLARIDA DARAJALANISHNING LINGVOKULTUROLOGIK IFODASI
Keywords:
darajalanish, graduonimiya, graduonim, lingvokulturologiya, maqol, paremiya, paremiologiya, semantik gradatsiya, miqdoriy gradatsiya, intensivlik, milliy tafakkur, madaniy semantika.Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek va ispan xalq maqollarida
darajalanishning lingvokulturologik ifodasi qiyosiy aspektda ko‘rib chiqiladi.
Shuningdek maqollarda miqdor, sifat, intensivlik, vaqt, tajriba va baholash kabi
semantik belgilarining bosqichma-bosqich kuchayishi yoki susayishi orqali qanday
milliy-madaniy mazmun yuzaga kelishi yoritiladi. O‘zbek maqollarida darajalanish
ko‘pincha ilm-hunar, mehnat, hamjihatlik, yaxshilik, hurmat va ijtimoiy munosabatlar
bilan bog‘lanishi, ispan maqollarida esa me’yor, ehtiyotkorlik, vaqt, sabr, tajriba va
kundalik hayotga oid konseptlar orqali ifodalanishi aniqlanadi. Shu bilan birga, ikki
tilda ham kichik miqdorning yig‘ilib katta natijaga olib kelishi, oz va ko‘p o‘rtasidagi
nisbat, bosqichma-bosqich harakat qilish kabi umumiy semantik modellar mavjudligi
ko‘rsatildi.
References
Modern Science and Research. – 2025.
Nazarova M. “Ingliz va o‘zbek tilidagi sabr haqidagi maqollarning leksik
xususiyatlari” // O‘zMU xabarlari // ACTA NUUz. – 2021. – № 1/6/3. – Filologiya.
Jesús Cantera Ortiz de Urbina, Sevilla Muñoz “Refranes, otras paremias y
fraseologismos en Don Quijote de la Mancha” Don Quijote II, 7. The University of
Vermont, Burlington, Vermont 2005.
Jo‘rayev M. O‘zbek maqollari va ularning lingvokulturologik talqini. –
Toshkent: Sharq, 2004.
