TABIAT EKOTIZIMLARI VA INSON SALOMATLIGIDA DORIVOR O‘SIMLIKLARNING BIOEKOLOGIK HAMDA FARMAKOLOGIK AHAMIYATI
Keywords:
Dorivor o‘simliklar, farmakologiya, ekotizim barqarorligi, fitoterapiya, biologik faol moddalar, ikkilamchi metabolitlar, bio-xilma-xillik, fito preparatlar.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada dorivor o‘simliklarning tabiat
ekotizimlarini barqaror saxlashdagi bioekologik o‘rni hamda inson hayoti, zamonaviy
tibbiyot va farmakologiya sohasidagi strategik ahamiyati har tomonlama tahlil
qilingan. Tadqiqot davomida dorivor fito-resurslarning biosferadagi funksiyalari,
ularning tarkibidagi ikkilamchi metabolitlar (alkaloidlar, glikozidlar, flavonoidlar, efir
moylari) va ularning farmakodinamik xususiyatlari tizimli o‘rganilgan. Shuningdek,
tabiiy dori vositalarining kimyoviy preparatlardan afzalliklari, ularning patologik
jarayonlarni davolashdagi terapevtik samaradorligi hamda O‘zbekiston florasidagi
dorivor o‘simliklar xomashyo bazasini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish
masalalari ilmiy asoslab berilgan.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. 'Yovvoyi holda o‘suvchi dorivor o‘simliklarni muhofaza qilish,
madaniy holda yetishtirish, qayta ishlash va mavjud resurslardan oqilona foydalanish
chora-tadbirlari to‘g‘risida'gi PQ-4670-sonli Qarori. Toshkent, 2020.
2. Abu Ali ibn Sino. Tib qonunlari. I-III jildlar. - Toshkent: Xalq merosi, 1993.
3. Xolmatov X.X., Ahmedov O.A. Farmakognoziya: O‘simliklar kimyosi va
farmakologik asoslari. - Toshkent: Ibn Sino, 2007.
4. To‘xtayev B.P. O‘zbekistonda dorivor o‘simliklar introduksiyasi va agrotexnikasi
muammolari. - Toshkent: Fan, 2014.
5. Pratov U.P., Maviadinov S.S. Botanika va o‘simliklar ekologiyasi. - Toshkent, 2010.
6.
Muradov K.M. Dorivor o‘simliklar bio-kimyosi va ularning inson
farmakologiyasidagi o‘rni. // O‘zbekiston Biologiya Jurnali. - 2025. - №2. - B. 112
118.
7. Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti (JSST) an’anaviy va fitoterapiya bo‘yicha global
strategik hisoboti. - Jeneva, 2023.
8. Yusupov M.A. Tabiat dori xazinasi: dorivor butalar va o‘tlar morfologiyasi. -
Samarqand, 2022.
