DORIVOR O‘SIMLIKLARDAGI ANTIOKSIDANT BIRIKMALAR: ZAMONAVIY TADQIQOTLAR TAHLILI
Keywords:
dorivor o‘simliklar, antioksidantlar, oksidlovchi stress, erkin radikallar, fenolik birikmalar, flavonoidlar, polifenollar, taninlar, karotinoidlar, ekstrakt, biologik faol moddalar, farmatsevtika.Abstract
Ushbu maqolada dorivor o‘simliklar tarkibida uchraydigan tabiiy antioksidant
birikmalarning kimyoviy tarkibi, biologik faolligi va farmatsevtik ahamiyati
zamonaviy ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil qilindi. Antioksidant xususiyatga ega
bo‘lgan fenolik birikmalar, flavonoidlar, fenol kislotalar, taninlar, karotinoidlar,
tokoferollar, askorbin kislotasi hamda ayrim terpenoidlarning erkin radikallar va
reaktiv kislorod turlarini neytrallashdagi roli yoritildi. Adabiyotlar tahlili shuni
ko‘rsatadiki, o‘simliklarning antioksidant faolligi nafaqat individual birikmalarga,
balki ularning o‘zaro sinergik ta’siriga ham bog‘liq. Zamonaviy tadqiqotlarda
ekstraksiya sharoitlari, erituvchi turi, xomashyoning yig‘ilish davri va saqlash
sharoitlari biologik faol moddalarning miqdoriga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi qayd
etilgan. Shuningdek, O‘zbekiston florasida uchraydigan dorivor o‘simliklarni
antioksidant birikmalar manbai sifatida o‘rganish, ularning standartlashtirilgan
ekstraktlarini yaratish va farmatsevtika amaliyotida qo‘llash istiqbollari ko‘rib
chiqildi.
References
1.
Chibuye B., Singh I.S., Ramasamy S., Maseka K.K. Natural
antioxidants: A comprehensive elucidation of their sources, mechanisms, and
applications in health // Natural Sciences. – 2024. – Article 100086.
2.
Hilal B., Khan M.M., Fariduddin Q. Recent advancements in
deciphering the therapeutic properties of plant secondary metabolites:
phenolics, terpenes, and alkaloids // Plant Physiology and Biochemistry. –
2024. – Vol. 211. – Article 108674
3.
Intharuksa A., Kuljarusnont S., Sasaki Y., et al. Flavonoids and
Other Polyphenols: Bioactive Molecules from Traditional Medicine
Recipes/Medicinal Plants and Their Potential for Phytopharmaceutical and
Medical Application // Molecules. – 2024. – Vol. 29, No. 23. – 5760.
4.
Kuljarusnont S., Iwakami S., Iwashina T., et al. Flavonoids and
Other Phenolic Compounds for Physiological Roles, Plant Species
Delimitation, and Medical Benefits: A Promising View // Molecules. – 2024. –
Vol. 29, No. 22. – 5351.