DORIVOR O‘SIMLIK XOMASHYOSINI SAQLASH SHAROITLARINING BIOLOGIK FAOL MODDALAR MIQDORIGA TA’SIRI
Keywords:
dorivor o‘simliklar, dorivor xomashyo, biologik faol moddalar, saqlash sharoiti, namlik, harorat, flavonoidlar, alkaloidlar, efir moylari, saponinlar, glikozidlar, farmakognoziya, sifat nazorati.Abstract
Dorivor o‘simlik xomashyosi farmatsevtika sanoatida biologik faol moddalar
manbai sifatida muhim ahamiyatga ega. Xomashyoning farmakologik va terapevtik
qiymati undagi alkaloidlar, flavonoidlar, fenol birikmalar, efir moylari, saponinlar,
glikozidlar, oshlovchi moddalar, vitaminlar, karotinoidlar va boshqa biologik faol
komponentlarning miqdori hamda sifatiga bevosita bog‘liq. Ushbu moddalarning
saqlanish darajasi xomashyoni yig‘ish va quritish bilan bir qatorda, keyingi saqlash
sharoitlariga ham bog‘liq. Ayniqsa, harorat, havoning nisbiy namligi, yorug‘lik,
kislorod, mikroorganizmlar va zararkunandalar ta’siri biologik faol moddalarning
parchalanishiga olib kelishi mumkin. Mazkur maqolada dorivor o‘simlik
xomashyosini saqlash sharoitlarining biologik faol moddalar miqdoriga ta’siri tahlil
qilindi.
Xomashyoni quruq, salqin, yaxshi shamollatiladigan, yorug‘likdan
himoyalangan va sanitariya talablariga javob beradigan sharoitlarda saqlash faol
moddalarning barqarorligini ta’minlashning asosiy omillaridan biri ekanligi yoritildi.
References
Ahmedov O‘., Ergashev A., Abzalov A. Dorivor o‘simliklar va ularni
o‘stirish texnologiyasi. – Toshkent.
To‘xtayev B.Y., Maxkamov T.X., To‘laganov A.A., Mamatkarimov A.I.,
Mahmudov A.V., Allayarov M.O‘. Dorivor va ozuqabop o‘simliklar
plantatsiyalarini tashkil etish va xomashyosini tayyorlash bo‘yicha yo‘riqnoma. – Toshkent, 2015.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat Farmakopeyasi. I nashr. – Toshkent, 2019.
(Глобальная Наука)
Maxmatqulova S., Tulaganov A.A., Mirakilova D.B. Mahalliy xomashyo
asosida samarali dori vositasini ishlab chiqish. Eurasian Journal of Medical and
Natural Sciences. – 2024. – Vol. 4, No. 6. – B. 115–116. (Innovative Academy)
Kocherova U.A., Usmonova M.K. Dorivor o‘simliklar tarkibidagi
saponinlar va ularning farmatsevtik ahamiyati. – 2026. – 4-jild, 8-son. – B. 25–29.
(Innovative Academy)
Abdurahimova M.A., Tursunaliyev Sh.Z. Dorivor xom ashyosi po‘stloq
hisoblangan o‘simliklarni o‘rganish va ulardan olinadigan preparatlarni
tibbiyotda qo‘llanilishi. Qo‘qon universiteti xabarnomasi. (Хар convent Kokan)
Xaitova L.B. Dorivor xom ashyosi yer ustki qismi hisoblangan o‘simlikni
o‘rganish. – 2025. (Wos Journals)
Xudoyarova G.N., Hamroqulova A., Bozorov M., Boboyorov Z. Dorivor
o‘simliklar bilan bog‘liq mikroflora va uning farmatsevtik ahamiyati. – 2025.
(nauchnyimpuls.org)
