QANDLI DIABET KASALLIGI BILAN OG‘RIGAN BEMORLARDA GAPTOGLOBIN GENOTIPI VA YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI XAVFI BILAN BOG‘LIQ AHAMIYATI.

Authors

  • Xolmurotov Baxodir Toshpo‘latovich Author
  • Xolmurodova Dilorom Bekpo‘latovna Author

Keywords:

E vitamini diabetga chalingan va 2-2 genotipga ega bemorlarda yurak-qon tomir hodisalarini kamaytirishi ko‘rsatilgan, ammo bunday terapiyani qo‘llashning xavfsizligi hali noma’lum. Ilgari glyukozani agressivroq nazorat qilishning foyda va xavflarini baholash uchun o'tkazilgan muhim tadqiqotning post-hoc tahlili shuni ko‘rsatdiki, diabet bilan kasallangan va 2-2 genotipga ega bemorlarda yurak-qon tomir xavfini kamaytiruvchi foyda mavjud bo‘lishi mumkin, bu boshqa genotipli bemorlarda kuzatilmaydi.

Abstract

 Gaptoglobin ( Hp) genetik jihatdan polimorf bo‘lib, uchta asosiy 
genotipga ega:  Hp 1-1, 2-1 va 2-2. Har bir genotip fenotipik jihatdan  Hp tuzilishi va 
uning asosiy funksiyasi-eski qizil qon hujayralaridan (eritrotsitlardan) bo‘shagan erkin 
gemoglobinni (Hb) yo‘q qilish qobiliyati bilan farq qiladi. Qandli diabet bilan 
kasallangan bemorlarda 2-2 genotip mavjud bo‘lsa, ularning yurak-qon tomir 
kasalliklari xavfi boshqa genotiplar yoki diabet bo‘lmagan bemorlarga nisbatan yuqori 
bo‘lishi mumkin. Bu xavf glyukozani nazorat qilish darajasi yomonlashganda yanada 
oshadi. Ushbu xavfning aniq mexanizmi noma’lum bo‘lsa-da, bir nechta taklif qilingan 
sabablar mavjud.

References

1. American Diabetes Association. Cardiovascular disease and risk management:

Standards of medical care in diabetes-2020. Diabetes Care. 2020;43(Suppl

1):S111-S134.

2. Costacou T, Levy AP. Haptoglobin genotype and its role in diabetic

cardiovascular disease. J Cardiovasc Transl Res. 2012;5(4):423-35.

3. MacKellar M, Vigerust DJ. Role of haptoglobin in health and disease: A focus

on diabetes. Clin Diabetes. 2016;34(3):148-57.

4. Asleh R, Levy AP. In vivo and in vitro studies establishing haptoglobin as a

major susceptibility gene for diabetic vascular disease. Vasc Health Risk Manag.

2005;1(1):19-28.

5. Langlois MR, Delanghe JR. Biological and clinical significance of haptoglobin

polymorphism in humans. Clin Chem. 1996;42(10):1589-600.

6. Asleh R, Marsh S, Shilkrut M, et al. Genetically determined heterogeneity in

hemoglobin scavenging and susceptibility to diabetic cardiovascular disease.

Circ Res. 2003;92(11):1193-200.

7. Levy AP, Hochberg I, Jablonski K, et al. Haptoglobin phenotype is an

independent risk factor for cardiovascular disease in individuals with diabetes:

The strong heart study. J Am Coll Cardiol. 2002;40(11):1984-990.

Published

2026-10-03

How to Cite

QANDLI DIABET KASALLIGI BILAN OG‘RIGAN BEMORLARDA GAPTOGLOBIN GENOTIPI VA YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI XAVFI BILAN BOG‘LIQ AHAMIYATI . (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 102(1), 202-215. https://alpharesearchs.com/index.php/obr/article/view/4866