ALALIYA TASHXISI: KLINIK, NEYROPSIXOLOGIK VA LOGOPEDIK DIAGNOSTIKANING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI

Authors

  • Fayzliddinova Laziza Bexzodqizi Author

Keywords:

alaliya, motor alaliya, sensor alaliya, nutq buzilishi, nutq rivojlanishi, logopedik diagnostika, differensial diagnostika, neyropsixologik baholash, artikulyatsion praksis.

Abstract

Ushbu maqolada bolalarda uchraydigan alaliya tashxisining klinik, logopedik va 
neyropsixologik jihatlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Alaliya bolaning erta 
rivojlanish davrida nutqning shakllanishi va rivojlanishining jiddiy buzilishi bo‘lib, 
uning klinik ko‘rinishi faqat bolaning gapira olmasligi bilan cheklanmaydi. Maqolada 
motor, sensor va aralash alaliya shakllarining asosiy xususiyatlari, nutqni tushunish, 
fonologik qayta ishlash, lug‘at, grammatik tuzilma, artikulyatsion praksis va 
bog‘langan nutqni baholash masalalari yoritiladi. Shuningdek, alaliyani eshitish 
buzilishi, rivojlanish til buzilishi, bolalikdagi nutq apraksiyasi, autizm spektri buzilishi 
va intellektual rivojlanish buzilishlaridan farqlashning ahamiyati asoslanadi. 
Zamonaviy diagnostik yondashuvga ko‘ra, alaliya tashxisi bitta test yoki alohida 
simptom asosida emas, balki bolaning rivojlanish anamnezi, eshitish holati, kognitiv 
faoliyati, nutq va tilning barcha komponentlari hamda real kommunikativ 
imkoniyatlarini kompleks baholash asosida amalga oshirilishi lozim. Erta va aniq 
diagnostika individual korreksion-logopedik yordamni to‘g‘ri tashkil etish va bolaning 
keyingi ta’lim hamda ijtimoiy moslashuvini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega. 

References

Bishop, D. V. M., Snowling, M. J., Thompson, P. A., Greenhalgh, T., &

CATALISE-2 Consortium. Phase 2 of CATALISE: a multinational and

multidisciplinary Delphi consensus study of problems with language development:

Terminology. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 2017.

American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Spoken Language

Disorders: Practice Portal.

Iuzzini-Seigel, J., Allison, K. M., & Stoeckel, R. A Tool for Differential

Diagnosis of Childhood Apraxia of Speech and Dysarthria in Children: A Tutorial.

Language,

Speech, and Hearing Services in Schools, 2022.

Bobylova, M. Yu., & Kapustina, A. A. Motor and sensory alalia: diagnostic

difficulties. Russian Journal of Child Neurology.

Norbury, C. F., Gooch, D., Wray, C., et al. The impact of nonverbal ability on

prevalence and clinical presentation of language disorder: evidence from a population

study. Journal of Child Psychology and Psychiatry.

American Speech-Language-Hearing Association. Speech and

Published

2026-09-29

How to Cite

ALALIYA TASHXISI: KLINIK, NEYROPSIXOLOGIK VA LOGOPEDIK DIAGNOSTIKANING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI . (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 102(1), 109-120. https://alpharesearchs.com/index.php/obr/article/view/4825