SO‘G‘D MUSIQA MADANIYATINING ARXEOLOGIK IZLARI.
Keywords:
So‘g‘d, musiqa madaniyati, arxeologiya, Afrosiyob, Panjikent, terrakota, lyuta, arfa, nay, cholg‘u, musiqachi, musiqa arxeologiyasi, organologiya, Buyuk Ipak yo‘li.Abstract
Mazkur maqolada qadimgi So‘g‘d musiqa madaniyatining
arxeologik manbalarda aks etishi masalasi tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy
manbalarini Afrosiyob, Panjikent va boshqa So‘g‘d yodgorliklaridan aniqlangan
terrakota haykalchalar, devoriy suratlar hamda musiqiy cholg‘ular tasvirlari tashkil
etadi. Arxeologik va ikonografik materiallar asosida qadimgi So‘g‘d hududida torli,
puflama va urma cholg‘u asboblaridan foydalanilganligi tahlil qilinadi. Ayniqsa,
Afrosiyobdan topilgan musiqachi terrakotalari qadimgi ijrochilik madaniyatini
o‘rganish uchun muhim manba sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada musiqa tasvirlarini
faqat san’atshunoslik nuqtayi nazaridan emas, balki musiqa arxeologiyasi va
organologiya metodlari asosida kompleks o‘rganish zarurligi asoslanadi. Shuningdek,
So‘g‘d musiqa an’analarining Buyuk Ipak yo‘li orqali boshqa hududlarga, xususan,
Xitoyga tarqalishi arxeologik va ikonografik materiallar asosida ko‘rib chiqiladi.
References
1.
Rtveladze
E.V.,
Pugachenkova
G.A. Afrasiab
The Archaeological Site // Encyclopaedia Iranica. Vol. I, Fasc. 6. — 1985.
2.
I.
Vyzgo T.S. Muzykalnye instrumenty Sredney Azii: istoricheskie
ocherki. — Moskva: Muzyka, 1980.