RAQAMLI DIPLOMATIYA ORQALI DEZINFORMATSIYAGA QARSHI KURASHISH MEXANIZMLARI
Keywords:
raqamli diplomatiya, dezinformatsiya, axborot xavfsizligi, strategik kommunikatsiya, ijtimoiy tarmoqlar, media savodxonlik, faktcheking, sun’iy intellekt, axborot urushi, kiberxavfsizlik.Abstract
Mazkur maqolada zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal
rivojlanishi sharoitida dezinformatsiyaning davlatlar, xalqaro tashkilotlar va jamiyat
xavfsizligiga ta’siri hamda unga qarshi kurashishda raqamli diplomatiyaning o‘rni
tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalar diplomatik faoliyatning an’anaviy shakllarini
o‘zgartirib, davlat organlariga xorijiy va mahalliy auditoriya bilan tezkor, bevosita
hamda interaktiv muloqot qilish imkoniyatini yaratmoqda.Shu bilan birga, ijtimoiy
tarmoqlar, messenjerlar, videoplatformalar va sun’iy intellekt texnologiyalari yolg‘on
va manipulyativ axborotning keng miqyosda tarqalishi uchun yangi imkoniyatlarni
ham yuzaga keltirmoqda.Tadqiqotda dezinformatsiya tushunchasi, uning asosiy
tarqalish kanallari va shakllari, raqamli diplomatiyaning mazmuni hamda
davlatlarning strategik kommunikatsiyalar orqali axborot tahdidlariga qarshi javob
berish mexanizmlari o‘rganiladi. Shuningdek, tezkor axborot almashinuvi,
faktcheking, strategik kommunikatsiya, media savodxonlik, xalqaro hamkorlik,
ijtimoiy tarmoqlarda rasmiy kommunikatsiya, sun’iy intellekt asosidagi monitoring va
erta ogohlantirish tizimlarining ahamiyati yoritiladi.Maqolada raqamli diplomatiyani
dezinformatsiyaga qarshi kurashishning kompleks mexanizmi sifatida rivojlantirish
bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Xususan, davlat organlari huzurida raqamli
monitoring markazlarini tashkil etish, diplomatik vakolatxonalar va xalqaro
tashkilotlar o‘rtasida tezkor axborot almashinuvi tizimini rivojlantirish, aholining
media va raqamli savodxonligini oshirish, sun’iy intellekt asosida dezinformatsiyani
References
1. Ireton C., Posetti J. (eds.). Journalism, “Fake News” & Disinformation:
Handbook for Journalism Education and Training. UNESCO, 2018.
2. UNESCO. Journalism, Fake News and Disinformation: Handbook for
Journalism Education and Training. UNESCO Series on Journalism Education.
3. UNESCO. Fake News: Disinformation in Media. UNESCO Tashkent Office
and University of Journalism and Mass Communications of Uzbekistan.
4. NATO. Countering Disinformation: Improving the Alliance’s Digital
Resilience. NATO Review, 2021.
5. NATO. How does NATO respond to disinformation? NATO, 2021.
6. NATO. NATO’s Approach to Counter Information Threats. NATO, 2024
2025.
7. European External Action Service. Information Integrity and Countering
Foreign Information Manipulation & Interference (FIMI). EEAS, 2026.
8. European External Action Service. 4th EEAS Annual Report on Foreign
Information Manipulation and Interference Threats. EEAS, 2026.
9. European External Action Service. Dismantling the Infrastructure of Foreign
Information Manipulation and Interference. EEAS, 2026.
