O'ZBEKISTONDA XITOY SANOAT SIYOSATI TAJRIBASINI TATBIQ ETISHNING INSTITUTSIONAL CHEKLOVLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH MEXANIZMLARI
Keywords:
institutsional bo'shliqlar, sanoat siyosati, rivojlanayotgan davlat paradigmasi, Xitoy tajribasi, O'zbekiston iqtisodiyoti, Fixed Effects model.Abstract
Ushbu tadqiqotda Xitoy sanoat siyosati tajribasini O'zbekistonda tatbiq etishga
to'sqinlik qiluvchi institutsional cheklovlar qiyosiy tahlil va OLS panel ekonometrik
modellashtirish (Fixed Effects, Hausman testi asosida) orqali o'rganildi.
Rivojlanayotgan davlat (developmental state) paradigmasi – Johnson, Evans va Chang
asarlarida asoslangan – nazariy asos sifatida qo'llanildi. Ikki mamlakat o'rtasida oltita
asosiy institutsional bo'shliq aniqlandi: siyosiy-ma'muriy tizim farqlari (WGI
Hukumat Samaradorligi: Xitoy +0,48 vs O'zbekiston −0,31), davlat korxonalari
samarasizligi, innovatsion faollik pastligi (R&D – YIMning 0,18%), korrupsiya
darajasining yuqoriligi (TI, 2022: 126-o'rin), intellektual mulk himoyasining zaifligi
va davlat-biznes hamkorligining yetarli rivojlanmaganligi. Fixed Effects regressiya
natijalari Xitoyda R&D xarajatlarining 1 foizga o'sishi sanoat o'sishini 3,8 foizga
oshirishini ko'rsatdi; O'zbekistonda innovatsiyalar ta'siri statistik jihatdan ahamiyatsiz
bo'lib, sanoat o'sishi asosan investitsiya hajmiga bog'liqligi aniqlandi. X
References
[1] Naughton B. The Chinese Economy: Transitions and Growth. – MIT Press, 2007. – 686 p.
[2] O'zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo'mitasi. O'zbekiston statistik
yilnomasi 2022. – Toshkent, 2022. – 542 b.
[3] Johnson C. MITI and the Japanese Miracle. – Stanford University Press, 1982. –
393 p.
[4] Evans P. Embedded Autonomy: States and Industrial Transformation. – Princeton
University Press, 1995. – 323 p.
[5] Chang H.-J. Kicking Away the Ladder: Development Strategy in Historical
Perspective. – Anthem Press, 2002. – 187 p.
[6] Rodrik D. Industrial Policy for the Twenty-First Century // CEPR Discussion
Paper. – 2004. – No. 4767.
[7] Heilmann S., Shih L. The Rise of Industrial Policy in China, 1978–2012 // Harvard
Yenching Institute Working Paper Series. – 2013.
[8] Li H., Zhou L. Political Turnover and Economic Performance // Journal of Public
Economics. – 2005. – Vol. 89. – P. 1743–1762.
[9] WIPO. Global Innovation Index 2022. – Geneva: World Intellectual Property
Organization, 2022. – 245 p.
[10] Transparency International. Corruption Perceptions Index 2022. – URL:
[11] North D. Institutions, Institutional Change and Economic Performance. –
Cambridge University Press, 1990. – 152 p.
[12] Lin J.Y. New Structural Economics. – World Bank, 2012. – 386 p.
[13] Amsden A. Asia's Next Giant: South Korea and Late Industrialization. – Oxford
University Press, 1989. – 379 p.