PIYOZ (ALLIUM CEPA L.) NAVLARINI DUS SINOVIDA BAHOLASH: UPOV TG/46/7 YO‘RIQNOMASI ASOSIDA TAHLILIY SHARH

Authors

  • Satimov Adhamjon Umarjonovich Author
  • Aripova Shaxnoza Raxmanovna Author

Keywords:

Allium cepa L., UPOV, TG/46/7, DUS sinovi, Distinctness, Uniformity, Stability, piyoz seleksiyasi, nav sinash, morfologik belgilar, seleksion baholash, genetik resurslar, nav tavsifi, seleksion yutuqlar.

Abstract

Mazkur maqolada UPOV (International Union for the Protection 
of New Varieties of Plants) tomonidan ishlab chiqilgan TG/46/7 “Guidelines for the 
Conduct of Tests for Distinctness, Uniformity and Stability. Onion (Allium cepa L.)” 
yo‘riqnomasining ilmiy va amaliy ahamiyati tahlil qilingan. Yo‘riqnomada tavsiya 
etilgan DUS (Distinctness, Uniformity and Stability) sinovlarining maqsadi, yangi 
piyoz navlarini baholash tamoyillari hamda seleksiya jarayonidagi o‘rni yoritilgan. 
Distinctness, Uniformity va Stability mezonlari seleksion nuqtai nazardan baholanib, 
ularning navlarni identifikatsiya qilish, davlat reyestriga kiritish va seleksion 
yutuqlarni huquqiy muhofaza qilishdagi ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, 
yo‘riqnomada keltirilgan morfologik belgilar tizimi, kuzatuv usullari va baholash 
mezonlari ilmiy adabiyotlar bilan qiyosiy tahlil qilingan. Tahlillar natijasida TG/46/7 
yo‘riqnomasi piyoz seleksiyasida boshlang‘ich manbalarni tavsiflash, genetik xilma
xillikni baholash va istiqbolli genotiplarni tanlashda ishonchli metodik asos bo‘lib 
xizmat qilishi aniqlandi. Mazkur metodikadan foydalanish seleksiya natijalarining 
aniqligi va takrorlanuvchanligini oshiradi, navlarni xalqaro standartlar asosida 
tavsiflash imkonini beradi hamda zamonaviy seleksiya va urug‘chilik tizimini 
takomillashtirishga xizmat qiladi. UPOV metodikasi asosida olib borilgan DUS 
sinovlari yangi navlarning biologik xususiyatlarini xolis baholash, ularni mavjud 

References

1. Brewster J.L. Onions and Other Vegetable Alliums. 2nd ed. – Wallingford:

CABI Publishing, 2008. – 455 p.

2. Rabinowitch H.D., Currah L. (Eds.). Allium Crop Science: Recent

Advances. – Wallingford: CABI Publishing, 2002. – 515 p.

3. UPOV. Guidelines for the Conduct of Tests for Distinctness, Uniformity and

Stability. Onion (*Allium cepa* L.). TG/46/7. – Geneva: International Union for the

Protection of New Varieties of Plants, 2008. – 32 p.

4. UPOV. General Introduction to the Examination of Distinctness, Uniformity

and Stability and the Development of Harmonized Descriptions of New Varieties of

Plants (TG/1/3). – Geneva: UPOV, 2002.

5. IPGRI. Descriptors for Allium (*Allium* spp.). – Rome: International Plant

Genetic Resources Institute, 2001. – 56 p.

6. Havey M.J. Onion breeding // Prohens J., Nuez F. (Eds.). Vegetables I.

Handbook of Plant Breeding. Vol. 1. – New York: Springer, 2008. – P. 83–120.

7. McCallum J., Havey M.J. Onion genetics and genomics // Plant Breeding

Reviews. – 2019. – Vol. 43. – P. 89–134.

8. Griffiths G., Trueman L., Crowther T., Thomas B., Smith B. Onions – A

global benefit to health // Phytotherapy Research. – 2002. – Vol. 16. – P. 603–615.

Published

2026-08-05

How to Cite

PIYOZ (ALLIUM CEPA L.) NAVLARINI DUS SINOVIDA BAHOLASH: UPOV TG/46/7 YO‘RIQNOMASI ASOSIDA TAHLILIY SHARH. (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 98(1), 267-274. https://alpharesearchs.com/index.php/obr/article/view/3911