O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA KAMERAL SOLIQ TEKSHIRUVLARINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI
Keywords:
Raqamli transformatsiya jarayonlarining jadallashuvi soliq nazoratining mazmunini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Avvallari soliq nazorati asosan joyiga chiqib tekshirish, hujjatlarni qo‘lda tahlil qilish va uzoq muddatli nazorat tadbirlariga asoslangan bo‘lsa, bugungi kunda elektron deklaratsiyalar, elektron hisobvaraq fakturalar, onlayn nazorat-kassa mashinalari, bank operatsiyalari, bojxona ma'lumotlari va boshqa axborot resurslari asosida masofadan turib nazoratni amalga oshirish imkoniyati paydo bo‘ldi. Mazkur jarayon kameral soliq tekshiruvlarining iqtisodiy va huquqiy ahamiyatini yanada oshirmoqda.Abstract
Hozirgi globallashuv va raqamli iqtisodiyot sharoitida davlat moliyaviy
barqarorligini ta'minlash, byudjet daromadlarini oshirish hamda qulay investitsiya
muhitini shakllantirish ko‘p jihatdan samarali soliq ma'murchiligiga bog‘liq. Soliq
tizimi nafaqat davlat byudjetining asosiy daromad manbai, balki iqtisodiyotni tartibga
solish, tadbirkorlik faoliyatini rag‘batlantirish, ijtimoiy dasturlarni moliyalashtirish
hamda makroiqtisodiy barqarorlikni saqlashning muhim vositasi hisoblanadi. Shu
sababli dunyoning deyarli barcha mamlakatlarida soliq ma'murchiligini
takomillashtirish,
soliq
nazoratini
zamonaviy
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari asosida tashkil etish hamda soliq to‘lovchilarning soliq
majburiyatlarini ixtiyoriy bajarish darajasini oshirish davlat siyosatining ustuvor
yo‘nalishlaridan biri sifatida e'tirof etilmoqda.
References
1.
O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. O‘RQ–599-son, 2019-yil
30-dekabr (amaldagi tahriri).
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan
Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida. PF–60-son Farmon, 2022
yil 28-yanvar.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Soliq ma’murchiligini tubdan
takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. PF–5116-son Farmon, 2017-yil 18-iyul.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi. 2025-yil yanvar–iyun oylarida
kameral soliq tekshiruvlari natijalari to‘g‘risidagi axborot. – Toshkent, 2025.
5.
O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi. 2025-yil yakunlari bo‘yicha
soliq ma’murchiligi ko‘rsatkichlari. – Toshkent, 2026.
6.
Bird R.M., Zolt E.M. Technology and Taxation in Developing Countries.
National Tax Journal, 2021.
7.
James S., Nobes C. The Economics of Taxation: Principles, Policy and
Practice. 14th ed. Birmingham: Fiscal Publications, 2022.
8.
Turaboev I., Ergashev I. Tax Monitoring in Uzbekistan: Problems and
Issues. TSUL Legal Report, 2022.
9.
Tilabov N. Prospects for the Use of Digital Technologies in Securing Tax
Revenues. Proceedings of the 6th International Conference on Future Networks &
Distributed Systems, 2022.
10.
Alm J., Martinez-Vazquez J. Tax Administration, Compliance and
Governance. Springer, 2020.