VERSAL-VASHINGTON TIZIMINING YEVROPA DAVLATLARI TASHQI SIYOSATIGA TA’SIRI
Keywords:
Fransiya hukumati Germaniyaning iqtisodiy va demografik ustunligidan qo‘rqib, o‘z tashqi siyosatiniAbstract
Ushbu maqola Birinchi jahon urushidan keyin shakllangan Versal
Vashington tizimining Yevropa yirik davlatlari tashqi siyosatiga ko‘rsatgan
fundamental ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy maqsadi yangi
xalqaro tartib doirasida g‘olib va mag‘lub mamlakatlar o‘rtasidagi diplomatik
munosabatlar dinamikasini ochib berishdan iborat. Muallif ushbu davrni Yevropa
xavfsizlik arxitekturasining tubdan o‘zgargan bosqichi sifatida baholaydi. Maqolada
keltirilishicha, Versal shartnomasi Germaniya tashqi siyosatida revanshizm
g‘oyalarining ildiz otishiga bevosita sabab bo‘lgan. Shu bilan birga, Fransiyaning
"qattiq kafolatlar" strategiyasi va Buyuk Britaniyaning "muvozanatni saqlash"
diplomatiyasi o‘rtasidagi ziddiyatlar atroflicha yoritilgan. Millatlar Ligasining xalqaro
nizolarni hal qilishdagi roli va uning institutsional zaifliklari tizimli ravishda tahlil
qilingan. Vashington konferensiyasi qarorlarining dengiz qurollanishini cheklashdagi
ahamiyati va Yevropa davlatlarining global nufuziga ta'siri ko‘rib chiqilgan. Xulosa
qilib aytganda, ushbu tizimning ichki qarama-qarshiliklari keyingi jahon urushining
geosiyosiy poydevorini yaratgani dalillangan.
References
1.
2.
Kissinger, Henry. Diplomacy. - Simon & Schuster, 1994.
Carr, Edward Hallett. The Twenty Years' Crisis, 1919-1939: An
Introduction to the Study of International Relations. - Palgrave Macmillan, 2001.
3.
Keynes, John Maynard. The Economic Consequences of the Peace. -
Harcourt, Brace and Howe, 1920.
4.
MacMillan, Margaret. Paris 1919: Six Months That Changed the
World. - Random House, 2002.
5.
Sharp, Alan. The Versailles Settlement: Peacemaking after the First
World War, 1919-1923. - Palgrave Macmillan, 2008.
6.
Steiner, Zara. The Lights that Failed: European International
History, 1919-1933. - Oxford University Press, 2005.
7.
Goldstein, Erik. The Washington Conference, 1921-22: Naval Rivalry,
East Asian Stability and the Road to Pearl Harbor. - Routledge, 1994.
8.
Marks, Sally. The Illusion of Peace: International Relations in Europe,
1918-1933. - Palgrave Macmillan, 2003.
9.
Abdullayev, Ulug‘bek Ortiqovich & Begimov, Nazarbek. Mahathir
Muhammad davrida Malayziyaning siyosiy o‘zgarishi (1981–2003): Hokimiyat
markazlashuvi, modernizatsiya va siyosiy meros. // Journal of New Century
Innovations, Vol. 97, Issue 1, 2026.
10. Case, William. Politics in Southeast Asia: Democracy or Less? -
Routledge Curzon, 2002.