IQLIM OʻZGARISHINING MIKROIQLIMGA VA URBANIZATSIYAGA TASIRI
Keywords:
Tadqiqot tizimli adabiyotlar sharhi (Systematic Literature Review) va sifat jihatidan meta-sintez metodologiyasiga asoslanib, PRISMA 2020 tavsiyalariga muvofiq amalga oshirildi. Scopus, Web of Science, ScienceDirect, SpringerLink va MDPI ma’lumotlar bazalarida 2021–2025-yillarda chop etilgan ilmiy maqolalar tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, global iqlim o‘zgarishi shahar mikroiqliminingAbstract
Iqlim o‘zgarishi XXI asrning eng dolzarb global ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy
muammolaridan biri bo‘lib, uning ta’siri nafaqat global iqlim tizimida, balki mahalliy
mikroiqlim sharoitlari va urbanizatsiya jarayonlarida ham yaqqol namoyon
bo‘lmoqda. Aholi sonining ortishi, shaharlarning jadal kengayishi, yashil
hududlarning qisqarishi hamda antropogen faoliyatning kuchayishi shahar
mikroiqlimining o‘zgarishiga, “Urban Heat Island” (UHI) hodisasining kuchayishiga,
atmosfera havosi sifatining yomonlashishiga va ekstremal meteorologik hodisalarning
tez-tez kuzatilishiga olib kelmoqda. Mazkur maqolaning maqsadi iqlim o‘zgarishining
mikroiqlim va urbanizatsiyaga ta’sirini baholash, ushbu jarayonlarni monitoring qilish
va prognozlashda zamonaviy geoinformatsion texnologiyalar, masofadan zondlash
(Remote Sensing), sun’iy intellekt hamda fazoviy modellashtirish usullarining ilmiy
amaliy imkoniyatlarini tahlil qilishdan iborat.
References
1. Kim S.W., Brown R.D. Urban heat island (UHI) intensity and
magnitude estimations: A systematic literature review. Science of the Total
Environment. 2021;779:146389.
https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.146389.
2. Shi H., Xian G.Z., Auch R.F., Gallo K., Zhou Q. Urban heat
island and its regional impacts using remotely sensed thermal data – A
review of recent developments and methodology. Land. 2021;10(8):867.
https://doi.org/10.3390/land10080867.
3. Manapragada N.V.S.K., Natanian J. Urban Microclimate and
Energy Modeling: A Review of Integration Approaches. Sustainability.
2025;17(7):3025. https://doi.org/10.3390/su17073025.
4. Zheng Z., Fong C.S., Aghamohammadi N., Law Y.K. A
Systematic Review of Urban Heat Island (UHI) Impacts and Mitigation:
Health, Equity, and Policy. Systems. 2025;14(1):82.