STRESSNING INSON ORGANIZMIGA FIZIOLOGIK TA’SIRI VA UNING KLINIK AHAMIYATI
Keywords:
Stress, kortizol, adrenalin, gipotalamus, gipofiz, buyrakusti bezi, simpatik nerv tizimi, homeostaz, adaptatsiya, immunitet, arterial bosim, psixosomatik kasalliklar, surunkali stressAbstract
Mazkur maqolada stressning inson organizmiga fiziologik ta’siri, uning
neyroendokrin mexanizmlari, gipotalamo-gipofizar-buyrakusti bezi tizimi,
simpatoadrenal javob, gormonal o‘zgarishlar hamda yurak-qon tomir, immun, ovqat
hazm qilish va markaziy nerv tizimiga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy asosda yoritiladi.
Stressning qisqa muddatli adaptiv roli va surunkali stressning patofiziologik oqibatlari
tahlil qilinadi. Shuningdek, stress bilan bog‘liq arterial gipertenziya, metabolik
buzilishlar, immunosupressiya va psixosomatik kasalliklarning klinik ahamiyati
ko‘rsatib beriladi. Maqola normal fiziologiya va klinik amaliyot nuqtai nazaridan
stress reaksiyasining organizm faoliyatidagi o‘rnini chuqur ochib beradi.
References
1. Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology, 14th Edition,
Elsevier, 2021.
2. Ganong W.F. Review of Medical Physiology, 26th Edition, McGraw-Hill,
2019.
3. Sapolsky R.M. Why Zebras Don’t Get Ulcers, Holt Paperbacks, 2004.
4. McEwen B.S. The End of Stress As We Know It, Joseph Henry Press, 2002.