KOXLEAR IMPLANTLI BOLALARDA SENSOR INTEGRATSIYA VA MOTORIKANI RIVOJLANTIRISH TIZIMI
Keywords:
koxlear implant, sensor integratsiya, motorik rivojlanish, psixomotorika, vestibulyar tizim, proprioseptiv sezgirlik, taktil sezgirlik, harakat koordinatsiyasi, muvozanat, mayda motorika, yirik motorika, sensor-motorAbstract
Mazkur maqolada koxlear implantli bolalarda sensor integratsiya
jarayonlari va motorik rivojlanishni takomillashtirishning pedagogik-psixologik
asoslari tahlil qilingan. Eshitishida chuqur nuqsoni bo‘lgan bolalarda koxlear
implantatsiyadan keyingi davrda eshituv funksiyalarining tiklanishi bilan bir qatorda
sensor tizimlararo integratsiya, muvozanatni saqlash, harakat koordinatsiyasi va
umumiy psixomotor rivojlanish masalalari ham dolzarb ahamiyat kasb etadi.
Tadqiqotda sensor integratsiya jarayonlarining motorik rivojlanishga ta’siri,
vestibulyar, proprioseptiv va taktil tizimlarning o‘zaro bog‘liqligi hamda koxlear
implantli bolalarda uchraydigan sensor-motor qiyinchiliklar o‘rganildi. Ilmiy
manbalarni nazariy tahlil qilish, psixologik-pedagogik diagnostika, kuzatish, motorik
testlar, sensor profil tahlili va eksperimental metodlar asosida olib borilgan tadqiqot
natijalari sensor integratsiyaga yo‘naltirilgan rivojlantiruvchi mashg‘ulotlar
bolalarning harakat koordinatsiyasi, muvozanatni boshqarishi, mayda va yirik
motorika ko‘rsatkichlari hamda adaptiv xulq-atvorining yaxshilanishiga xizmat
qilishini ko‘rsatdi. Shuningdek, sensor integratsiya texnologiyalarining reabilitatsion
va
korreksion-pedagogik jarayon samaradorligini oshirishdagi imkoniyatlari
asoslandi.
References
1. Ayres A.J. Sensory Integration and the Child. – Los Angeles: Western
Psychological Services, 2005.
2. Ayres A.J. Sensory Integration and Learning Disorders. – Los Angeles:
Western Psychological Services, 2008.
3. Bundy A.C., Lane S.J., Murray E.A. Sensory Integration: Theory and
Practice. 3rd Edition. – Philadelphia: F.A. Davis Company, 2020.
4. Schaaf R.C., Mailloux Z. Clinician's Guide for Implementing Ayres Sensory
Integration. – Bethesda: AOTA Press, 2015.
5. Case-Smith J., O’Brien J.C. Occupational Therapy for Children and
Adolescents. 8th Edition. – St. Louis: Elsevier, 2020.
6. Miller L.J., Anzalone M.E., Lane S.J., Cermak S.A., Osten E.T. Concept
Evolution in Sensory Integration: A Proposed Nosology for Diagnosis. American
Journal of Occupational Therapy. 2007. Vol. 61(2). pp. 135–140.
