QURUQ VA ISSIQ IQLIMDA 3D-BOSMA TURAR-JOY BINOLARI UCHUN PASSIV ENERGIYA TEJAMKOR DIZAYN TAMOYILLARINI KOMPLEKS QO‘LLASH

Authors

  • Mirzaxonova Mexribon Marat qizi Author
  • Raxmonova Mahliyoxon Avazjon qizi Author
  • Xayrullayev Elnur Fayzulla o‘g‘li Author

Keywords:

3D-bosma qurilish, energiya tejamkor bino, passiv dizayn, quruq va issiq iqlim, tabiiy shamollatish, issiqlik massasi, bino orientatsiyasi, soyalanish tizimlari, ichki hovli, barqaror arxitektura.

Abstract

So‘nggi yillarda global miqyosda energiya resurslariga bo‘lgan talabning 
ortishi, iqlim o‘zgarishi va qurilish sohasining atrof-muhitga ta’sirini kamaytirish 
zarurati energiya tejamkor binolarni loyihalash masalasini dolzarb ilmiy 
yo‘nalishlardan biriga aylantirdi. Ayniqsa quruq va issiq iqlim sharoitlariga ega 
hududlarda binolarni sovitish uchun sarflanadigan energiya ulushi umumiy energiya 
iste’molining muhim qismini tashkil etadi. Ushbu maqolada 3D-bosma turar-joy 
binolarida passiv energiya tejamkor dizayn tamoyillarini kompleks qo‘llash 
imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi bino orientatsiyasi, 
soyalanish elementlari, ichki hovli tizimi, tabiiy shamollatish va issiqlik massasi kabi 
passiv dizayn komponentlarining o‘zaro integratsiyalashgan ta’sirini aniqlashdan 
iborat. Tadqiqot davomida zamonaviy ilmiy adabiyotlar, xalqaro tajribalar va quruq 
hamda issiq iqlim mintaqalarida amalga oshirilgan loyihalar tahlil qilindi. Natijalar 
shuni ko‘rsatadiki, passiv dizayn strategiyalarini kompleks qo‘llash sovitish energiyasi 
sarfini sezilarli darajada kamaytirish, ichki mikroiqlim sifatini yaxshilash va 3D
bosma turar-joy binolarining ekspluatatsion samaradorligini oshirish imkonini beradi. 
Tadqiqot natijalari O‘zbekistonning quruq va issiq iqlim sharoitida energiya tejamkor 
turar-joylarni loyihalash uchun ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

References

1.

Olgyay V. (2015). Design with Climate: Bioclimatic Approach to

Architectural Regionalism. Princeton University Press.

2.

Givoni B. (1998). Climate Considerations in Building and Urban

Design. Wiley.

3.

Santamouris M. (2013). Energy and Climate in the Urban Built

Environment. Routledge.

4.

Lechner N. (2014). Heating, Cooling, Lighting: Sustainable Design

Methods. Wiley.

5.

Kibert C. J. (2016). Sustainable Construction. Wiley.

6.

7.

Attia S. (2018). Net Zero Energy Buildings. Elsevier.

Cabeza L. F. (2015). Advances in Thermal Energy Storage Systems.

Woodhead Publishing.

8.

Eastman C. et al. (2018). BIM Handbook. Wiley.

9.

Lim S. et al. (2012). Developments in construction-scale additive

manufacturing. Automation in Construction.

10. Bos F. P. et al. (2016). Additive manufacturing of concrete.

Materials and Structures.

11. Lu Y. et al. (2022). Energy performance of 3D printed buildings.

Journal of Building Engineering.

12. Mazur W., Król M. (2021). Passive design strategies in hot

climates. Sustainability.

13. Zomorodian Z.S. et al. (2016). Energy efficiency in buildings.

Renewable and Sustainable Energy Reviews.

14. Djamila H. et al. (2017). Passive cooling strategies in hot climates.

Energy and Buildings.

15. Yao R. et al. (2018). Thermal comfort and building design.

Building and Environment.

16. Al-Tamimi N. et al. (2011). Energy performance in hot climates.

Energy Policy.

Published

2026-06-25

How to Cite

QURUQ VA ISSIQ IQLIMDA 3D-BOSMA TURAR-JOY BINOLARI UCHUN PASSIV ENERGIYA TEJAMKOR DIZAYN TAMOYILLARINI KOMPLEKS QO‘LLASH . (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 96(1), 189-199. https://alpharesearchs.com/index.php/obr/article/view/3059