TRAGOPOGON MALIKUS TURKUM VAKILLARINING SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI VA ZARAFSHОN MILLIY TABIAT BOG‘I SHAROITIDA О`SUVCHI TURLARNING EKOANATOMIK TUZILISH XUSUSIYATLARI
Keywords:
Tragopogon malikus, Asteraceae, ekoanatomiya, Samarqand davlat universiteti Milliy bog‘i, barg anatomiyasi, poya tuzilishi, ekologik moslanish, shahar florasi.Abstract
Ushbu maqolada Samarqand davlat universiteti Milliy bog‘i va zarafshоn milliy
tabiat bog‘i sharoitida uchraydigan Tragopogon malikus Nikitin turining ekologik va
anatomik tuzilish xususiyatlari yoritilgan. Tadqiqot davomida turning yashash muhiti,
morfologik belgilari, barg va poya tuzilishidagi moslanish xususiyatlari, namlik,
yorug‘lik, tuproq zichligi hamda antropogen ta’sir omillariga nisbatan reaksiyasi tahlil
qilindi. Tragopogon malikus vakillarida qurg‘oqchil va nisbatan ochiq maydon
sharoitiga moslashgan belgilar, jumladan yaxshi rivojlangan o‘q ildiz tizimi, ensiz barg
plastinkasi, qalinlashgan epidermis, mexanik to‘qimalarning nisbatan yaxshi taraqqiy
etganligi va sut naylarining mavjudligi kuzatiladi.
Tadqiqot natijalari mazkur
turning shahar bog‘i ekotizimidagi moslanish imkoniyatlarini baholash, mahalliy
florani o‘rganish hamda bioekologik monitoring ishlarini tashkil etishda muhim
ahamiyatga
ega.
References
Samarqand davlat universiteti Milliy bog‘i sharoitida uchraydigan Tragopogon
malikus S.A.Nikitin turi ekologik jihatdan nisbatan chidamli o‘t o‘simliklardan biri
hisoblanadi. Turning morfologik va anatomik tuzilishida qurg‘oqchilik, kuchli
yorug‘lik, tuproq namligining mavsumiy o‘zgarishi hamda antropogen ta’sirga
moslanish belgilari kuzatiladi. Barglarning ensizligi, epidermis va kutikula qavatining
himoya vazifasi, o‘tkazuvchi bog‘lamlarning yaxshi rivojlanganligi, poyadagi
mexanik to‘qimalar hamda sut naylarining mavjudligi turning ekoanatomik moslanish
xususiyatlarini belgilaydi. Ushbu belgilar Tragopogon malikus turining shahar bog‘i
ekotizimida yashab qolish va rivojlanish imkoniyatini oshiradi. Mazkur tadqiqot
natijalari Samarqand davlat universiteti Milliy bog‘i florasini o‘rganish, mahalliy
o‘simlik turlarining ekologik-anatomik xususiyatlarini baholash va yashil hududlarda
bioindikator
turlarni
aniqlashda
foydalanilishi
mumkin.
