BOLALARDAGI OʻTKIR OSTI SKLEROZLANUVCHI PANENSEFALIT KASALLIGINING PROFILAKTIKASI

Authors

  • Saidazizova Shaxlo Xibziddinovna Author
  • Sattorov Salohiddin Shuhratjon o‘g‘li Author
  • Inomov Firdavs Ulug'bek o'g'li Author

Keywords:

o‘tkir osti sklerozlanuvchi panensefalit, SSPE, qizamiq, qizamiq virusi, profilaktika, immunizatsiya, vaksina, MMR vaksina, bolalar nevrologiyasi, markaziy nerv tizimi, neyrodegenerativ kasalliklar, epidemiologik nazorat

Abstract

O‘tkir osti sklerozlanuvchi panensefalit (O‘OSP, inglizcha SSPE) 
— qizamiq virusi bilan bog‘liq, markaziy nerv tizimini sekin, ammo izchil 
zararlaydigan og‘ir neyrodegenerativ kasallikdir. U odatda qizamiqdan keyin yillar 
o‘tib rivojlanadi, klinik jihatdan esa xulq-atvor o‘zgarishlari, kognitiv pasayish, 
mioklonik tutqanoqlar, nevrologik nuqsonlar va oxir-oqibat og‘ir nogironlik bilan 
kechadi. Zamonaviy manbalarda SSPE davosi cheklangan, prognozi esa ko‘pincha 
noxush ekani qayd etiladi; shu bois profilaktika mazkur kasallikni kamaytirishning eng 
muhim va amalda samarali yo‘lidir. Qizamiqqa qarshi emlash SSPEning oldini olishda 
asosiy omil hisoblanadi, chunki SSPE qizamiq infeksiyasisiz yuzaga kelmaydi. 
SSPEning profilaktikasi faqat tibbiy masala emas, balki jamoat salomatligi, emlash 
qamrovi, sovuq zanjir, erta aniqlash va xavf guruhlarini himoya qilish bilan bog‘liq 
murakkab tizimdir. Qizamiq yuqumli kasalliklar orasida eng yuqori transmissiyaga 
ega infeksiyalardan biri bo‘lib, jamoada immunitet darajasi pasaysa, epidemik 
to‘lqinlar yuzaga kelishi mumkin.

References

1. World Health Organization. Measles vaccines: WHO position paper.

2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Measles Surveillance

Manual.

3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Measles Vaccination

Guidelines.

4. StatPearls. Subacute Sclerosing Panencephalitis.

5. Kliegman R.M. et al. Nelson Textbook of Pediatrics.

6. Swaiman K.F. Pediatric Neurology: Principles and Practice.

7. Garg RK, et al. Subacute Sclerosing Panencephalitis: Impact on Public

Health, Current Insights, and Future Perspectives. Front Neurol. 2024. PMCID:

PMC11808179. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11808179/

8. Filippi L, et al. Subacute Sclerosing Panencephalitis in Children: The

Archetype of Non-Vaccination. Children (Basel). 2022. PMCID: PMC9029616.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9029616/

9. Encephalitis Society. SSPE Factsheet. 2023. https://www.encephalitis.info/

10. Physio-Pedia. Subacute Sclerosing Panencephalitis. https://www.physio

pedia.com/Subacute_Sclerosing_Panencephalitis

Published

2026-06-19

How to Cite

BOLALARDAGI OʻTKIR OSTI SKLEROZLANUVCHI PANENSEFALIT KASALLIGINING PROFILAKTIKASI. (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 95(6), 165-169. https://alpharesearchs.com/index.php/obr/article/view/2780