AXBOROT SAVODXONLIGI (INFORMATION LITERACY) ZAMONAVIY OLIY TA'LIMNING ASOSIY KOMPETENSIYASI SIFATIDA
Keywords:
axborot savodxonligi, information literacy, oliy ta'lim kompetensiyalari, raqamli savodxonlik, tanqidiy fikrlash, ACRL Framework, media literacy, axborot etikasi, kutubxona pedagogi, transliteratsiya, axborot muammosi, UNESCO.Abstract
Ushbu maqolada axborot savodxonligi (Information Literacy, IL)
zamonaviy oliy ta'limning asosiy kompetensiyasi sifatidagi o'rni va ahamiyati keng
ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Raqamli transformatsiya, sun'iy intellektning
keng tarqalishi va axborot oqimining misli ko'rilmagan darajada oshishi fonida axborot
savodxonligi endi ixtiyoriy ko'nikma emas, balki har bir bitiruvchida shakllanishi shart
bo'lgan fundamental kompetensiya ekanligini zamonaviy ilmiy hamjamiyat tan
olmoqda. Maqolada ACRL (2016), ALA (2000), UNESCO (2013) ning asosiy
konseptual tizimlari qiyosiy tahlil qilinib, Zurkowski (1974) dan hozirgi kungacha
bo'lgan evolyutsiya ko'rib chiqiladi. Axborot savodxonligining kognitiv, ijtimoiy va
etik o'lchamlari hamda uni oliy ta'lim o'quv dasturlariga integratsiya qilishning ilmiy
asoslangan modellari muhokama qilinadi. O'zbekiston Respublikasida axborot
savodxonligini rivojlantirish istiqbollari va mavjud muammolar ham tadqiqot
doirasiga kiritildi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, axborot savodxonligi
ko'nikmalari boshqa akademik va kasbiy kompetensiyalarning samarali rivojlanishi
uchun zaruriy poydevor vazifasini bajaradi.
References
1. ALA (American Library Association). (1989). Presidential Committee
on Information Literacy: Final Report. ALA.
