AKADEMIK MUVAFFAQIYATGA TA'SIR ETUVCHI OMILLAR: O'Z-O'ZINI BOSHQARISH, VAQT MENEJMENTI VA METAKOGNITIV STRATEGIYALAR
Keywords:
akademik muvaffaqiyat, o'z-o'zini boshqarish, vaqt menejmenti, metakognitiv strategiyalar, self-regulated learning, prokrastinatsiya, motivatsiya, ta'lim samaradorligi, refleksiya, kognitiv nazorat, oliy ta'lim, talaba psixologiyasi.Abstract
Ushbu maqolada akademik muvaffaqiyatga bevosita ta'sir etuvchi
uch asosiy omil — o'z-o'zini boshqarish (self-regulation), vaqt menejmenti va
metakognitiv strategiyalar — kompleks tarzda tahlil qilinadi. Zamonaviy psixologiya
va ta'lim fanlari kesishmasida shakllanayotgan ushbu yo'nalish bugungi kunda oliy
ta'lim muassasalari samaradorligini oshirishning asosiy omili sifatida e'tirof etilmoqda.
Maqolada Zimmerman (2000), Pintrich (2004), Flavell (1979) va boshqa yetakchi
olimlarning nazariy modellari tahlil qilinib, ularning amaliy ta'lim amaliyotiga tatbiqi
ko'rib chiqiladi. Shuningdek, O'zbekistonda ta'lim islohotlari kontekstida ushbu
omillarning ahamiyati va joriy qilish istiqbollari muhokama qilinadi. Tadqiqot
natijalari shuni ko'rsatadiki, o'z-o'zini boshqarish qobiliyati yuqori bo'lgan talabalar
akademik ko'rsatkichlarda statistik jihatdan sezilarli darajada ustunlik qiladi.
Metakognitiv strategiyalarni muntazam qo'llash esa bilimlarni uzoq muddatli esda
saqlash va chuqur tushunishga yordam beradi.
References
1. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H.
Freeman.
2. Bjork, R. A., Dunlosky, J., & Kornell, N. (2013). Self-regulated
learning: Beliefs, techniques, and illusions. Annual Review of Psychology, 64,
417-444.
