RAQAMLI AXBOROT DAVRIDA ILMIY MANBALARNING ISHONCHLILIGINI BAHOLASH METODLARI

Authors

  • M.Kalanova Author
  • Mamarasulov Bexruz Author

Keywords:

ilmiy manbalar, ishonchlilik baholash, raqamli axborot, bibliometrik tahlil, peer-review, ochiq kirish, DOI tizimi, sun'iy intellekt, sifat nazorati, axborot savodxonligi.

Abstract

Ushbu maqolada raqamli axborot davrida ilmiy manbalarning 
ishonchliligini baholashning dolzarb muammolari ko'rib chiqiladi. Internetning jadal 
rivojlanishi va sun'iy intellekt texnologiyalarining tarqalishi ilmiy bilimlar oqimini 
misli ko'rilmagan darajada oshirdi, biroq bir vaqtning o'zida soxta va sifatsiz 
ma'lumotlar hajmini ham keskin ko'paytirdi. Maqolada ilmiy manbalarning 
ishonchliligini baholashning asosiy mezonlari, metodologik yondashuvlari va amaliy 
vositalari tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida bibliometrik tahlil, ekspert baholash, 
raqamli identifikator tizimlari va sun'iy intellekt asosidagi saralash metodlari 
o'rganiladi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, kompleks ko'p mezonli baholash tizimlarini 
qo'llash ilmiy manbalarning ishonchliligini aniqlashda samaradorlikni sezilarli 
darajada oshiradi. Olingan xulosalar o'qituvchilar, tadqiqotchilar va axborot 
mutaxassislariga maqsadli amaliy yo'l-yo'riq beradi. 

References

1. ACRL (Association of College and Research Libraries). (2016). Framework

for Information Literacy for Higher Education. American Library Association.

2. Beall, J. (2012). Predatory publishers are corrupting open access. Nature,

489(7415), 179-179. https://doi.org/10.1038/489179a

3. Bornmann, L., & Mutz, R. (2015). Growth rates of modern science: A

bibliometric analysis. Journal of the Association for Information Science and

Technology, 66(11), 2215-2222.

4. Burbules, N. C. (2001). Paradoxes of the Web: The ethical dimensions of

credibility. Library Trends, 49(3), 441-453.

5. Caulfield, M. (2019). SIFT (The Four Moves). Hapgood.

https://hapgood.us/2019/06/19/sift-the-four-moves/

6. Else, H. (2023). Abstracts written by fool scientists. Nature, 613(7944), 423

423.

7. Else, H., & Van Noorden, R. (2021). The fight against fake-paper factories

that churn out sham science. Nature, 591(7851), 516-519.

8. Guyatt, G. H., et al. (2008). GRADE: An emerging consensus on rating

quality of evidence. BMJ, 336(7650), 924-926.

9. Hirsch, J. E. (2005). An index to quantify an individual's scientific research

output. PNAS, 102(46), 16569-16572.

10. Ioannidis, J. P. A. (2005). Why most published research findings are false.

PLOS Medicine, 2(8), e124.

11. Moed, H. F. (2006). Citation analysis in research evaluation. Springer.

Published

2026-06-17

How to Cite

RAQAMLI AXBOROT DAVRIDA ILMIY MANBALARNING ISHONCHLILIGINI BAHOLASH METODLARI. (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 95(3), 374-381. https://alpharesearchs.com/index.php/obr/article/view/2530