NOMUTAXASSIS TALABALARNI FORTEPIANO IJROCHILIGIGA JALB ETISHDA RAQAMLI-KATAKLI VIZUAL MEXANIZMDAN FOYDALANISH: MUSICXML ASOSIDAGI TAJRIBA-SINOV NATIJALARI
Keywords:
fortepiano ijrochiligi, MusicXML, raqamli-katakli mexanizm, nota savodi, nomutaxassis talaba, raqamli ta’lim, musiqa pedagogikasi, vizual o‘qitish.Abstract
Maqolada nomutaxassis talabalarni fortepiano ijrochiligiga jalb etishda nota
o‘qish bosqichini soddalashtirishga asoslangan raqamli-katakli vizual mexanizmning
pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda Do–Re–Mi–Fa–Sol–Lya–Si
tovushlarini 1–7 raqamlar bilan belgilash, takt ichidagi ritmik harakatni kataklar orqali
ko‘rsatish, cho‘zimni “+”, pauzani “0” belgisi orqali ifodalashga asoslangan metodik
model ishlab chiqildi. Ushbu yondashuv MusicXML fayllarni o‘qiydigan web-ilova
bilan integratsiya qilinib, sodda kuylarni avtomatik ravishda raqamli-katakli o‘quv
jadvaliga aylantirish imkoniyati sinovdan o‘tkazildi. Tajriba-sinov jarayonida 200
nafardan ortiq talaba ishtirok etdi. So‘rov va kuzatuv natijalari talabalar ushbu usul
orqali kuylarni tezroq o‘rganishlari, nota o‘qishdagi psixologik to‘siq kamaygani va
musiqaga bo‘lgan qiziqish ortganini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari raqamli-katakli
mexanizm professional nota savodini almashtirmasligini, aksincha, boshlang‘ich
bosqichda fortepiano ijrochiligiga kirishish uchun ko‘prik vazifasini bajarishini
asoslaydi.
References
1.
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 23.09.2020
y., O‘RQ-637-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi oliy
ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi
Farmoni. 08.10.2019 y., PF-5847-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston — 2030”
strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
Farmoni. 05.10.2020 y., PF-6079-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030”
strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. 11.09.2023 y., PF-158-son // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi.
5.
MusicXML 4.0. W3C Music Notation Community Group Final Report.
2021.
6.
Sweller J. Cognitive Load During Problem Solving: Effects on Learning
// Cognitive Science. — 1988. — Vol. 12. — P. 257–285.
7.
Mayer R. E. Multimedia Learning. — 2nd ed. — Cambridge: Cambridge
University Press, 2009.
8.
Mandanici M., Spagnol S., Ludovico L. A., Barate A., Avanzini F. Digital
Music Learning Resources: From Research to Educational Practice. — Cham:
Springer, 2023.
9.
Wang Y. Creative Digital Tools for Teaching Piano // Música Hodie. —
2022. — Vol. 22. — e70961.
10.
Ma R. T. Piano education online: Challenges and solutions // Frontiers in
Psychology. — 2022. — Vol. 13.
11.
Hallam S. Instrumental Teaching: A Practical Guide to Better Teaching
and Learning. — Oxford: Heinemann, 1998.1.
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 23.09.2020
y., O‘RQ-637-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi oliy
ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi
Farmoni. 08.10.2019 y., PF-5847-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston — 2030”
strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
Farmoni. 05.10.2020 y., PF-6079-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030”
strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. 11.09.2023 y., PF-158-son // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi.
5.
MusicXML 4.0. W3C Music Notation Community Group Final Report.
2021.
6.
Sweller J. Cognitive Load During Problem Solving: Effects on Learning
// Cognitive Science. — 1988. — Vol. 12. — P. 257–285.
7.
Mayer R. E. Multimedia Learning. — 2nd ed. — Cambridge: Cambridge
University Press, 2009.
8.
Mandanici M., Spagnol S., Ludovico L. A., Barate A., Avanzini F. Digital
Music Learning Resources: From Research to Educational Practice. — Cham:
Springer, 2023.
9.
Wang Y. Creative Digital Tools for Teaching Piano // Música Hodie. —
2022. — Vol. 22. — e70961.
10.
Ma R. T. Piano education online: Challenges and solutions // Frontiers in
Psychology. — 2022. — Vol. 13.
11.
Hallam S. Instrumental Teaching: A Practical Guide to Better Teaching
and Learning. — Oxford: Heinemann, 1998.
