MARKAZIY OSIYODA XALIFALIK DAVRI TARIXINI O‘RGANISHDA XOLISLIK
Keywords:
Markaziy Osiyo, Arab xalifaligi, ilmiy xolislik, tarixshunoslik, metodologiya, manbashunoslik tanqidi, sovet mafkurasi, yevropatsentrizm, tarixiy haqiqat.Abstract
Ushbu maqolada ilk o‘rta asrlarda Markaziy Osiyoda Arab
xalifaligi hukmronligi davri tarixini o‘rganish va yoritishda ilmiy xolislik (obyektivlik)
tamoyillarining qo‘llanilishi hamda tarixshunoslikdagi mavjud yondashuvlar tahlil
qilingan. Tadqiqot davomida sovet davri mafkuraviy qoliplari, g‘arbona
yevropatsentrik qarashlar va arab-musulmon yozma manbalaridagi subyektiv
tendensiyalar qiyosiy-tanqidiy nuqtai nazardan o‘rganilgan. Mintaqaning xalifalik
tarkibiga kirishi, islom sivilizatsiyasi integratsiyasi va undan keyingi madaniy
intellektual yuksalish jarayonlarini bir tomonlama (faqat ijobiy yoki faqat salbiy)
baholashdan voz kechish, ularni tarixiy sharoit kontekstida xolis tahlil qilish zarurati
ilmiy asoslab berilgan. Shuningdek, mahalliy arxeologik, numizmatik topilmalar va
yozma manbalar sintezidan foydalanish orqali xalifalik davri tarixiga oid "oq
nuqtalar"ni bartaraf etish hamda milliy tarixshunoslikda yangicha metodologik
qarashlarni shakllantirish masalalari yoritilgan. Maqola o‘zbek davlatchiligi va
madaniyati tarixining eng murakkab davrlarini xolis baholash metodologiyasini
rivojlantirishda muhim amaliy ahamiyatga ega.
References
1)
Frye R.N Bukhara: The Medieval Achievement. – University of
Oklahoma Press, 1965
2)
Golden P.B. Central Asia in World History – Oxford University
Press, 2011
3)
Mirziyoyev Sh.M. Milliy tariximizni yanada chuqur o‘rganish va
uni keng targ‘ib qilish masalalari bo‘yicha o‘tkazilgan yig‘ilishdagi nutqi.
2021
4)
Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi.
Toshkent:O‘zbekiston, 2021.
5)
V.V. Bartold. Sochineniya. Tom II. Chast I. M.Izd-vo vostochnoy
literaturi, 1963
