ILK O‘RTA ASRLARDA MARKAZIY OSIYODA DAVLATCHILIKNING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISHI (XORAZM, XIONIYLAR, KIDARIYLAR, EFTALIYLAR VA TURK XOQONLIGI) HAMDA IJTIMOIY IQTISODIY MUNOSABATLARNING YANGILANISH JARAYONI
Keywords:
Ilk o‘rta asrlar, Markaziy Osiyo, Xorazm, Xioniylar, Kidariylar, Eftaliylar, Turk xoqonligi, davlatchilik evolyutsiyasi, ilk feodalizm, ijtimoiy-iqtisodiy transformatsiya.Abstract
Ushbu maqolada ilk o‘rta asrlarda Markaziy Osiyo mintaqasida
davlatchilik
tizimining
shakllanishi,
evolyutsiyasi
va
ijtimoiy-iqtisodiy
munosabatlarning yangilanish jarayonlari kompleks tadqiq etilgan. Tadqiqot
davomida hududda hukmronlik qilgan Xorazm afrigiylari, xioniylar, kidariylar,
eftaliylar va Turk xoqonligi kabi siyosiy tuzilmalarning davlatchilik an’analari,
boshqaruv tizimi hamda o‘zaro geosiyosiy aloqalari tahlil qilingan. Mazkur sulolalar
va ko‘chmanchi-o‘troq qabilalar integratsiyasi natijasida qadimgi ijtimoiy-siyosiy
tuzumning inqirozi hamda yangi ilk feodal munosabatlarining qaror topishi tizimli
ravishda yoritilgan. Shuningdek, davrning harbiy-siyosiy siljishlari fonida ichki va
xalqaro savdoning o‘sishi, yer egaligining yangi shakllari shakllanishi hamda mulkiy
tabaqalanish jarayonlari arxiv manbalari va arxeologik ma'lumotlar qiyosiy tahlili
asosida ko‘rsatib berilgan. Maqola ilk o‘rta asrlar Sharq davlatchiligi taraqqiyot
bosqichlarini va transformatsion jarayonlarni chuqurroq anglashda muhim amaliy
ahamiyatga ega.
References
1)
Akarov A.A. O‘zbek xalqi etnigenezi va etnik tarixi.
T.Universitet, 2007
2)
Azamat Ziyo. O‘zbek davlatchiligi tarixi. T.Sharq, 2000.
3)
4)
5)
Gulyamov. Ya.G‘. Xorazmning sug‘orilish tarixi. T.Fan, 1959
Marshak.B.I Sogdiyskaya serebryanaya posuda. M.Nauka, 1971.
Rtveladze E.V. Istoriya gosudarstvennosti Uzbekistana. T.
Uzbekistan, 2009.
6)
7)
8)
9)
Rtveladze E.V. Velikiy shyolkviy put. T. Uzbekistan, 1999.
Sagdullayev A.S. O‘zbekiston tarixi. T.Akademiya, 2000.
Tolstov S.P. Derevniy Xorezm. M.MGU, 1948.
Vaynberg B.I. Moneti drevnego Xorezma. M. Nauka, 1977
10) Zeymal E.V. Drevnie moneti Tadjikistana. Dushanbe:Donish,
1983