KLEBSIELLA PNEUMONIAENING ZOTILJAM KASALLIGI KELIB CHIQISHIDAGI AHAMIYATI
Keywords:
Klebsiella pneumoniae, zotiljam, pnevmoniya, grammanfiy bakteriya, opportunistik infeksiya, nafas yo‘llari, o‘pka yallig‘lanishi, antibiotiklarga chidamlilik, mikrobiologik diagnostika, polisaxarid kapsula, sepsis, profilaktikaAbstract
Mazkur annotatsiyada Klebsiella pneumoniae bakteriyasining zotiljam kasalligi
rivojlanishidagi
etiologik
va
patogenetik
ahamiyati yoritilgan. Mazkur
mikroorganizmlar grammanfiy, kapsulaga ega bo‘lgan opportunistik patogenlar
hisoblanadi. Ular asosan immuniteti pasaygan shaxslarda, surunkali kasalliklarga
chalingan bemorlarda hamda statsionar sharoitda davolanayotganlarda og‘ir
pnevmoniyani chaqiradi. Klebsiella pneumoniae nafas yo‘llariga tushgach, o‘pkada
yallig‘lanish jarayonini rivojlantiradi va alveolyar to‘qimalarning shikastlanishiga olib
keladi. Bakteriyaning qalin polisaxarid kapsulasi uning fagotsitozga chidamliligini
oshirib, infeksiyaning tez tarqalishiga sabab bo‘ladi. Ushbu mikroorganizm chaqirgan
zotiljam ko‘pincha o‘tkir kechishi, yuqori isitma, intoksikatsiya va nafas
yetishmovchiligi bilan namoyon bo‘ladi. Klinik jihatdan og‘ir asoratlar, jumladan
o‘pka abssessi va sepsis rivojlanishi mumkin. So‘nggi yillarda antibiotiklarga chidamli
shtammlarning ko‘payishi davolash jarayonini murakkablashtirmoqda. Ayniqsa
karbapenemlarga rezistent shakllar tibbiyot uchun jiddiy muammo hisoblanadi.
Kasallikni erta aniqlash uchun mikrobiologik diagnostika muhim o‘rin tutadi. Balg‘am
ekmasi va antibiotiklarga sezuvchanlikni aniqlash samarali davolash tanlashga yordam
beradi. Profilaktikada sanitariya-gigiyena qoidalariga rioya qilish muhimdir.
References
1. Ashurst J.V., Dawson A. Klebsiella Pneumonia. StatPearls Publishing, 2026.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519004/
2. National Library of Medicine. Klebsiella pneumoniae Infection Overview.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30085546/
3. World Health Organization. Antimicrobial Resistance Global Report.
https://www.who.int/teams/integrated-surveillance/surveillance-and
laboratory-support/antimicrobial-resistance
4. Centers for Disease Control and Prevention. Carbapenem-resistant Klebsiella
pneumoniae.
https://www.cdc.gov/hai/organisms/cre/
5. Nature Reviews Microbiology. Emergence and spread of hypervirulent
Klebsiella pneumoniae.
https://www.nature.com/articles/s41579-021-00615-6
6. Frontiers in Microbiology. Multidrug-resistant Klebsiella pneumoniae:
epidemiology and treatment.
https://www.frontiersin.org/journals/microbiology
7. ScienceDirect. Antibiotic resistance mechanisms in Klebsiella pneumoniae.
https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/klebsiella
pneumoniae
8. PubMed Central. Clinical features and management of Klebsiella pneumoniae
pneumonia.